Spis treści:
1.	Dane adresowe.
2.	Statut Ośrodka Pomocy Społecznej w Sandomierzu.
3.	Regulamin organizacyjny Ośrodka Pomocy Społecznej w Sandomierzu .
4.	Pracownicy socjalni.
5.	Formy pomocy:
a)	pomoc finansowa: zasiłek stały, zasiłek stały wyrównawczy, zasiłek okresowy, zasiłek okresowy gwarantowany, renta socjalna, zasiłek celowy,, zasiłki specjalne zwrotne i bezzwrotne, składki społeczne, dodatek mieszkaniowy, zasiłki rodzinne, zasiłki pielęgnacyjne .
b)	pomoc rzeczowa: posiłek, schronienie, odzież, dożywianie dzieci w szkole, kolonie dla dzieci, wyprawka dla pierwszoklasisty, bilet kredytowany, sprawienie pogrzebu.
c)	pomoc usługowa.
d)	praca socjalna.
6.	Świetlice socjoterapeutyczne.
7.	Przyjmowanie i załatwianie spraw.
8.	Moja sprawa.
Ad 1. DANE ADRESOWE
DANE ADRESOWE	
 	 telefon miejski	Dane personalne pracownika	
OŚRODEK 
POMOCY SPOŁECZNEJ
ul. Słowackiego 17a
27-600 Sandomierz
Opssandomierz@interia.pl	 	 	
Centrala	 0-15 832-29-04	 	
Fax	 0-15 832-29-04	 	
Kierownik OPS, organizator pomocy społecznej	 	 Roman Kwiatkowski	
Kierownik sekcji świadczeń	 	Ewa Szynal 	
Główny Księgowy	 	Janina Socha	
Starszy informatyk rejonowy – zajmujący się m. in. administrowaniem sieci informatycznej i danymi osobowymi	 	 Rafał Krawiec	
Pracownik socjalny zajmujący się osobami z zaburzeniami psychicznymi		 Barbara Krupa	
Sekcja dodatków mieszkaniowych	 644-59-40		
Starszy opiekun - koordynator usług opiekuńczych	0-15 832-29-04	
Stanisława Gajda
	
p.o Kierownik sekcji dodatków mieszkaniowych, kadry		 Jolanta Gawron	
Jednostki funkcjonujące przy Ośrodku Pomocy Społecznej w Sandomierzu	
Świetlica socjoterapeutyczna “ BAJKA” 
ul. Portowa 24
27-600 Sandomierz	644- 59-40
	 	
Świetlica socjoterapeutyczna “ PRZYSTAŃ” 
ul. Słowackiego 15
27-600 Sandomierz	833-29-75	 	
Koordynator pracą świetlic socjoterapeutycznych 	833-29-75	 Lidia  Kosior	

Ad2.
 Statut Ośrodka Pomocy Społecznej w Sandomierzu

Ośrodek Pomocy Społecznej w Sandomierzu został powołany przez Radę Miejską w 1990 r. na mocy art. 46 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej z dnia 29. 11. 1990 r. z późniejszymi zmianami. Siedzibą Ośrodka jest budynek będący własnością Urzędu Miasta w Sandomierzu.

Załącznik Nr 1
do uchwały Nr III/28/2003 Rady Miasta Sandomierza z dnia 26 lutego 2003
Rozdział l Postanowienia ogólne
§1. Ośrodek Pomocy Społecznej działa na podstawie:
1. ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej - / Dz. U. z 1998r. Nr 64, póz. 414 z późniejszymi zmianami / oraz przepisów wydanych na jej podstawie.
2. ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym - / Dz. U. z 2001 r. Nr 142, póz. 1591 z późn. zm/,
3. ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych /Dz. U. Nr 71, poz.734 /
4. ustawy z dnia 26 listopada 1998r. o finansach publicznych/ Dz. U. z 2003 r. Nr 15, póz. 148/
5. niniejszego statutu.
6. Regulaminu Organizacyjnego Ośrodka.
§ 2.1. Ośrodek Pomocy Społecznej jest jednostką organizacyjną Gminy Sandomierz utworzoną do realizowania zadań zleconych gminie w zakresie pomocy społecznej oraz zadań własnych gminy z zakresu pomocy społecznej i pomocy finansowej na wydatki mieszkaniowe.
2. Obszar działalności Ośrodka stanowi Miasto Sandomierz.
3. Ośrodek jest jednostką budżetową finansowaną z budżetu Wojewody Świętokrzyskiego poprzez budżet Gminy Sandomierz, a także z budżetu Gminy Sandomierz.
§ 3. Ośrodek realizuje:
1)	zadania własne gminy i zlecone gminie z zakresu pomocy społecznej wynikające z ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej/ Dz. U. z 1998r. Nr 64, póz. 414 z późn. zm./, w tym programy rządowe
2) zadania wynikające z ustawy z dnia 1 grudnia 1994r. o zasiłkach rodzinnych i pielęgnacyjnych / Dz. U. z 1998 r. Nr 102, póz. 651 z późn. zm /,
3) zadania wynikające z ustawy z dnia 19 sierpnia 1994r. o ochronie zdrowia psychicznego/ Dz. U. Nr 111, póz. 535 z późn. zm. /,
4) zadania wynikające z ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz. U. z 2002 Nr 42,
 póz.371 z późn.zm /,
5) zadania wynikające z ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych / Dz. U. Nr 137, póz. 887 z późn. zm./
6) zadania wynikające z ustawy z dnia 6 lutego 1997r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym /Dz. U. Nr 28, póz. 153 z późn. zm./,
7) zadania wynikające z ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych
 /Dz. U. Nr 71, poz. 734/.
Rozdział II Cel i zadania Ośrodka
§ 4.1. Zadaniem Ośrodka jest niesienie pomocy osobom i rodzinom tego potrzebującym.
2. Celem pomocy społecznej jest zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin oraz umożliwienie im bytowania w warunkach odpowiadającym godności człowieka. Pomoc społeczna powinna w miarę możliwości doprowadzić do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Pomoc społeczna jako instytucją polityki społecznej państwa i samorządu gminnego ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać wykorzystując własne środki i uprawnienia.
3. Zadania w zakresie pomocy społecznej obejmują w szczególności:
1) tworzenie warunków organizacyjnych funkcjonowania pomocy społecznej, w tym rozbudowę
niezbędnej infrastruktury socjalnej,
2) analizę i ocenę zjawisk rodzących zapotrzebowanie na świadczenia pomocy społecznej,
3) przyznawanie i wypłacanie przewidzianych ustawą świadczeń - rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Świadczenie pomocy społecznej powinno służyć również umacnianiu rodziny.
4) pobudzenie społecznej aktywności w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin.
5)pracę socjalną rozumianą jako działalność zawodową skierowaną na pomoc osobom i rodzinom w odzyskaniu zdolności do funkcjonowania w społeczeństwie oraz tworzenie warunków sprzyjających temu celowi.
§ 5.1. Ośrodek realizuje zadania zlecone i zadania własne Gminy z zakresu pomocy społecznej zgodnie z przepisami ustawy o pomocy społecznej.
2. Do zadań własnych z zakresu pomocy społecznej realizowanych przez Gminę należą:
1) kierowanie osób wymagających opieki do domów pomocy społecznej,
2) przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych i specjalnych celowych,
3) przyznawanie pomocy rzeczowej,
4) przyznawanie pomocy w naturze na ekonomiczne usamodzielnienie,
5) przyznawanie i wypłacanie zasiłków i pożyczek na ekonomiczne usamodzielnienie,
6) inne zadania z zakresu pomocy społecznej wynikającej z rozeznanych potrzeb gminy.
3. Do zadań własnych z zakresu pomocy społecznej o charakterze obowiązkowym realizowanych przez Gminę należy:
1) udzielenie schronienia, posiłku, niezbędnego ubrania osobom tego pozbawionym, w tym osobom bezdomnym,
2) organizowanie i prowadzenie gminnych ognisk wychowawczych, świetlic i klubów środowiskowych dla dzieci, a także organizowanie mieszkań chronionych.
3) świadczenie usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania.
4) pokrywanie wydatków na świadczenia zdrowotne osób bezdomnych i innych, osób nie mających dochodu i możliwości ubezpieczenia się na podstawie przepisów o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym.
5) udzielenie zasiłku celowego na pokrycie wydatków powstałych w wyniku zdarzenia losowego,
6) praca socjalna,
7) sprawienie pogrzebu w tym osobom bezdomnym,
8) zapewnienie środków na wynagrodzenia dla pracowników i warunków realizacji wymienionych jw.
4. Ośrodek realizuje zadania zlecone, które obejmują:
1) przyznawanie i wypłacanie zasiłków stałych, rent socjalnych, przysługujących dodatków do świadczeń,

2) przyznawanie i wypłacanie zasiłków okresowych, gwarantowanych okresowych i specjalnych okresowych, macierzyńskich okresowych i jednorazowych.
3) opłacanie składek na ubezpieczenia społeczne za osoby otrzymujące zasiłek stały i gwarantowany zasiłek okresowy.
4) opłacanie składek na ubezpieczenie zdrowotne określonych w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym.
5) przyznawanie i wypłacanie zasiłku celowego na pokrycie wydatków powstałych w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej,
6) przyznawanie zasiłku celowego w formie biletu kredytowanego.
7) świadczenie specjalistycznych usług opiekuńczych przysługujących na podstawie przepisów o ochronie zdrowia psychicznego,
8) organizowanie i prowadzenie środowiskowych domów samopomocy.
9) zadania wynikające z rządowych programów pomocy społecznej bądź innych ustaw, mających celu ochronę poziomu życia osób i rodzin po zapewnieniu odpowiednich środków.
10) utrzymanie Ośrodka Pomocy Społecznej i zapewnienie środków na wynagrodzenia pracowników realizujących te zadania.
§ 6. Ośrodek realizuje zadania własne gminy wynikające z ustawy o dodatkach mieszkaniowych, które obejmują:
1) przyznawanie i wypłacanie dodatków mieszkaniowych,
2) wstrzymywanie, stwierdzenie wygaśnięcia decyzji oraz odmowa przyznania dodatków mieszkaniowych,
3) przeprowadzanie wywiadu środowiskowego w celu ustalenia faktycznego stanu majątkowego wnioskującego o przyznanie dodatku mieszkaniowego,
4) przygotowywanie wniosków o przyznanie dotacji na dofinansowanie dodatków,
5) rozliczanie przyznanej dotacji.
Rozdział III Organizacja Ośrodka
§ 7.1. Ośrodkiem kieruje kierownik i reprezentuje Ośrodek na zewnątrz.
 2. Kierownik Ośrodka odrębną uchwałą jest upoważniony do wydawania decyzji administracyjnych.
3. Kierownik Ośrodka składa Radzie Miasta corocznie sprawozdanie z działalności Ośrodka i przedstawia potrzeby w zakresie pomocy społecznej i dodatków mieszkaniowych.
4. Kierownik podejmuje decyzję samodzielnie, działając zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i ponosi za nie odpowiedzialność.
5. Kierownik Ośrodka sprawuje w ramach obowiązku nadzoru kontrolę nad funkcjonowaniem Ośrodka.
6.Kierownik jest odpowiedzialny przed Burmistrzem za jego działalność, a w szczególności za należytą organizację pracy oraz za prawidłowe i sprawne wykonywanie zadań.
7. Kierownika Ośrodka zatrudnia, zaszeregowuje oraz zwalnia Burmistrz .
8. Pozostałych pracowników Ośrodka zatrudnia, zaszeregowuje i awansuje oraz zwalnia Kierownik Ośrodka .
9. W czasie nieobecności Kierownika jago obowiązki pełni osoba wskazana przez Kierownika i zaakceptowana przez Burmistrza.
Akta osobowe kierownika Ośrodka prowadzi Burmistrz, a akta osobowe pracowników kierownik Ośrodka.
§8.1. W skład Ośrodka wchodzą następujące sekcje i stanowiska pracy:
SEKCJE: 				 STANOWISKA:
1. Sekcja finansowa. 		1. Kierownik Ośrodka.
2. Sekcja świadczeń. 		2. Główny Księgowy
3. Sekcja usług opiekuńczych 	3. Kierownik Sekcji Świadczeń.
4. Sekcja informatyczna. 		4. Administrator sieci.
5. Kadry i administracja. 		5. Pracownicy socjalni
6. Sekcja dodatków mieszkaniowych. 6. Opiekunki domowe.

2. Szczegółową strukturę organizacyjną Ośrodka określa schemat organizacyjny stanowiący załącznik nr 1 do niniejszego statutu.
§ 9.1 .Ośrodek realizuje zadania zlecone gminie zgodnie z ustaleniami przekazanymi w tej sprawie przez Wojewodę Świętokrzyskiego.
2. Ośrodek realizuje zadania własne gminy w zakresie pomocy społecznej zgodnie z ustaleniami Rady Miasta Sandomierza.
3. Ośrodek używa podłużnej pieczęci o treści:
Ośrodek Pomocy Społecznej
w Sandomierzu 
27-600 Sandomierz, ul. Słowackiego 17a.

Załącznik Nr 1

SCHEMAT ORGANIZACYJNY 
Ośrodka Pomocy Społecznej w Sandomierzu

Wojewoda
Wydział Polityki Społecznej Świętokrzyskiego Urzędu Wojewódzkiego

Rada Miasta
Burmistrz

Ośrodek 
Pomocy Społecznej        1 
Kierownik

Sekcja
 Dodatków     3 mieszka- 
niowych

Pracownicy socjalni           8

sekcja 
informatyczna          1,5

Sekcja 
usług                 17 opiekuńczych 

Kadry i administr      2
acja 

Sekcja 
 Finansów 
Główna       2,5 Księgowa 		

Kierownik 
Sekcji 	        1
Świadczeń	

Ad 3
	REGULAMIN ORGANIZACYJNY PRACY
	Ośrodka Pomocy Społecznej w Sandomierzu

Niniejszy regulamin, obowiązujący w Ośrodku Pomocy Społecznej w Sandomierzu, został opracowany na podstawie wymienionych niżej aktów prawnych:
•	Statutu Ośrodka Pomocy Społecznej w Sandomierzu,
•	ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy ( Dz. U. Nr 21 poz. 94 z 1998r. z późniejszymi zmianami),
•	ustawy o pomocy społecznej z dnia 29 listopada 1990 r. ( Dz. U. Nr 64 poz. 414 z 1998r. z późniejszymi zmianami).

Ustalenia wstępne:
	
1.	Regulamin ustala porządek wewnętrzny Ośrodka Pomocy Społecznej, reguluje strukturę organizacyjną, zakres obowiązków kierownika i pracowników.
2.	Ilekroć w niniejszym regulaminie mowa o :
-	Kierowniku-należy przez to rozumieć Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej 
-	pracownikach- pracownicy Ośrodka pomocy Społecznej,
-	regulaminie- regulamin organizacyjny Ośrodka Pomocy Społecznej,
-	Ośrodku-Ośrodek Pomocy Społecznej w Sandomierzu.

Postanowienia ogólne

1.	W Ośrodku Pomocy Społecznej w Sandomierzu stosownie do statutu obowiązuje zasada jednoosobowego kierownictwa i odpowiedzialności przy podejmowaniu decyzji i ocenie efektów pracy Ośrodka.
2.	Działalnością Ośrodka Pomocy Społecznej kieruje kierownik przy pomocy głównego księgowego, kierownika sekcji świadczeń i samodzielnych stanowisk.
3.	W przypadku nieobecności kierownika zastępuje go główny księgowy lub kierownik sekcji świadczeń.
4.	Organizację wewnętrzną Ośrodka Pomocy Społecznej określa schemat organizacyjny, stanowiący każdorazowo załącznik do zarządzenia kierownika OPS w sprawie struktury organizacyjnej i regulaminu organizacyjnego Ośrodka Pomocy Społecznej ustalającego zależność służbową poszczególnych stanowisk pracy oraz przedmiotowy go dział funkcji członków kierownictwa w zakresie kierowania, zarządzania, nadzoru, koordynacji wewnętrznej i odpowiedzialności.
5.	Kierownik sekcji świadczeń odpowiedzialny jest przed bezpośrednim przełożonym za całokształt spraw określonych ramowym zakresem obowiązków i uprawnień służbowych, stanowiący część składową niniejszego regulaminu.
6.	Samodzielne stanowisko pracy może być wyłącznie jednoosobowe. Samodzielne stanowisko pracy działa zgodnie z ramowym zakresem uprawnień i obowiązków służbowych za poszczególne czynności.
7.	Prawo do podpisywania pism w ramach zakresu działania Ośrodka mają:
Kierownik, kierownik sekcji świadczeń oraz główny księgowy.
8.	Do wyłącznych uprawnień kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej należy wydawanie decyzji administracyjnych w sprawach świadczeń pomocy społecznej w zakresie zadań zleconych i zadań własnych zgodnie z ustaleniami przekazanymi przez Radę Miasta.
Na wniosek Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej upoważnienie do wydawania decyzji administracyjnych może być także udzielone przez Radę Miasta innej osobie.
9.	Główny księgowy i kierownik sekcji świadczeń upoważnieni są do podpisywania wszelkich pism, z zakresu działania kierowanego przez nich pionu.
Podpisywanie pism odbywa się jednoosobowo z wyjątkiem wypadków określonych odrębnymi przepisami.
10.	Wszelkie pisma podpisywane przez kierownika, głównego księgowego, kierownika sekcji świadczeń powinny być w kopiach parafowane przez pracownika, z którym treść była uzgodniona pod względem merytorycznym i formalnym.
11.	Podpisujący pisma odpowiadają za merytoryczne załatwienie sprawy oraz jej zgodność z interesem Ośrodka Pomocy Społecznej, z interesem społecznym zgodnie z przepisami.

II Postanowienia szczegółowe.

§1

1.	Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej odpowiada za zgodne z przepisami, merytoryczne, właściwe i terminowe załatwianie spraw.
§ 2

1.	Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej, kierownik sekcji świadczeń, główny księgowy mogą upoważnić imiennie pracowników w zakresie ich działania do podpisywania pism i korespondencji.
2.	W przypadku podpisywania pism przez upoważnionego pracownika należy napisać na maszynie lub odcisnąć imienną pieczątkę nazwisko i imię oraz stanowisko służbowe upoważnionego.
3.	Sprawy wymagające decyzji kierownika, głównego księgowego lub kierownika sekcji świadczeń winny być opracowywane, przedkładane w jednej z niżej podanych form:
-	projektu pisma kierowanego do władz zwierzchnich, względnie instytucji, urzędu lub innej jednostki
-	projektu aktu normatywnego względnie pism o charakterze instrukcyjnym lub wyjaśniającym.
-	notatki służbowej
4. Sprawy wymagającej opinii prawnej muszą być parafowane przez radcę prawnego.

						§ 3

1.	Wszystkie zarządzenia mające charakter normatywny odnoszące się do pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej a wprowadzające przepisy regulujące sprawy o istotnym znaczeniu winny być wydawane w formie zarządzeń wewnętrznych. Zarządzenia wewnętrzne podpisuje Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej, a z upoważnienia kierownika – główny księgowy lub kierownik sekcji świadczeń 
2.	Wszelkie wytyczne dotyczące obiegu dokumentacji winny być wydawane w formie instrukcji.
Instrukcję akceptuje:
-	Kierownik OPS- w odniesieniu do zakresu działań bezpośrednio podległych pracowników,
-	kierownik sekcji świadczeń lub główny księgowy- w zakresie nadzoru pionu.
3.	Kwalifikacje, rejestr, ewidencję dokumentów prowadzi odpowiednia komórka zaopatrując je we właściwą numerację( po podpisaniu przez upoważnioną do tego osobę).

III.	Nadzór i Kontrola.

1.	Odpowiedzialność za nadzór i kontrolę ponoszą:
-	Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej,
-	główny księgowy,
-	kierownik sekcji świadczeń
-	pracownik prowadzący kasę,
-	pracownik prowadzący magazyn,
-	starszy informatyk rejonowy. 

2.	Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej, główny księgowy, kierownik sekcji świadczeń ponoszą odpowiedzialność za :
-	zabezpieczenie mienia,
-	całokształt działalności powierzonej ich pionom, sekcjom lub stanowiskom pracy, nadzór i kontrolę nad realizacją zadań OPS, wykonywanie zadań określonych ramowym zakresem obowiązków, stanowiących integralną część niniejszego regulaminu oraz porządek ustalony regulaminem pracy.
3.	Pracownik prowadzący kasę ponosi materialną odpowiedzialność za całość przyjętych przez niego wartości a ponadto odpowiedzialny jest za właściwe przechowywanie, zabezpieczenie gotówki i innych wartości oraz przestrzegania przepisów finansowych wydawanych przez Ministra Finansów w tym zakresie.
4.	Pracownik prowadzący magazyn odpowiada materialnie za ilość i jakość powierzonych mu składników majątkowych, za należyte ich zabezpieczenie przed zniszczeniem, kradzieżą z także za przestrzeganie przepisów o gospodarce magazynowej.
5.	Pracownicy OPS sporządzający i przekazujący sprawozdania statystyczne i inne z zakresu powierzonych im zadań do jednostek nadrzędnych, GUS i innych, są odpowiedzialni za ich merytoryczną treść, dane liczbowe, rzetelność i terminowość- zgodnie z obowiązującymi w tej mierze zarządzeniami i instrukcjami.
6.	Podpisywanie dokumentów obrotu pieniężnego i materialnego oraz innych dokumentów o charakterze rozliczeniowym nie unormowane w niniejszym regulaminie regulują odrębne przepisy 
7.	Ramowy zakres obowiązków i uprawnień oraz wewnętrzną strukturę OPS ustala kierownik
8.	Potwierdzenie składników majątkowych, kasy i innych wartości może odbywać się wyłącznie na piśmie (inwentaryzacja, protokół zdawczo- odbiorczy) przy współudziale komisji, dotyczy to również przekazywania stanowisk pracy kierownika sekcji świadczeń, głównego księgowego i innych samodzielnych stanowisk pracy. 

IV Zakresy obowiązków i uprawnień

1.Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej
Kieruje i zarządza Ośrodkiem oraz ponosi odpowiedzialność za całokształt działalności zgodnie ze statutem Ośrodka. Kierownik OPS działając z upoważnienia Rady Miejskiej i zgodnie z przepisami prawa.
-	posiada pełną samodzielność działania w odniesieniu do sposobu realizacji wyznaczonych celów i za podjęte decyzje ponosi odpowiedzialność,
-	ma prawo doboru kadr i zmiany organizacji wewnętrznej,
-	nadzoruje sprawy kontroli wewnętrznej, bhp i przeciwpożarowej,
-	ponosi odpowiedzialność za oszczędną i racjonalną gospodarkę środkami finansowymi,
-	prowadzi obiektywną ocenę pracowników i motywowania pracy,
-	sprawuje nadzór nad przestrzeganiem przez pracowników Ośrodka dyscypliny pracy oraz przepisów o zabezpieczeniu tajemnicy państwowej i służbowej,
-	organizuje narady i odprawy służbowe z pracownikami poświęcone omawianiu i rozliczaniu zadań Ośrodka oraz wydawanych poleceń służbowych,
-	udziela informacji środkom masowego przekazu o działalności i zamierzeniach w zakresie realizacji zadań Ośrodka oraz reaguje na krytykę prasową i wykorzystuje ją do doskonalenia pracy Ośrodka,
-	organizuje pracę Ośrodka w sposób zapewniający pełne wykorzystanie czasu pracy,
-	nadzoruje terminowe i prawidłowe wypłacanie pracownikom wynagrodzeń.

2.	Kierownik Sekcji Świadczeń.
koordynuje i nadzoruje działalność OPS w zakresie:
- terminowego i prawidłowego załatwiania spraw indywidualnych podopiecznych zgodnie z obowiązującymi przepisami,
-	nadzoru nad prawidłowym wykonywaniem zadań pracowników socjalnych polegający na sprawdzaniu wywiadów środowiskowych i dokumentacji zadań własnych i zleconych,
-	bezpośredniego nadzoru i odpowiedzialności za sprawy przekazane przez Radę Miejską- upoważnienia,
-	inicjowania usprawnień organizacyjnych i zmian w zakresie nadzorowanych spraw,
-	przeprowadzania szkoleń i instruktażu pracowników,
-	stosowania właściwych metod i technik pracy socjalnej.

3.	Główny księgowy OPS
–	koordynuje działalność OPS w zakresie planowania, ekonomiki, sprawozdawczości analiz i ponosi odpowiedzialność za realizację zadań w tym zakresie,
–	prowadzi sprawy wchodzące w zakres finansowania działalności OPS, współpracuje w tym zakresie ze Skarbnikiem Urzędu Miejskiego, Radą Miejską, Wojewodą, bankiem,
–	przeprowadza okresowe kontrole rozliczeń- dyscypliny budżetowej,
–	prowadzi rachunki bankowe, środków funduszu mieszkaniowego, socjalnego, nagród, środków dotacji celowych specjalnych i wyodrębnionych,
–	kontroluje operacje kasy OPS,
–	prowadzi rozliczenia z tytułu podatku dochodowego, ubezpieczeń społecznych,
–	prowadzi rejestrację rachunków i rozliczeń z instytucjami, ośrodkami,
–	prowadzi i dokonuje kontroli wydatków limitowanych- karty wydatków i kosztów OPS,
–	dokonuje rozliczeń amortyzacji,
–	prowadzi gospodarkę funduszem płac,
–	sporządza listy płac, wystawia zaświadczenia o zarobkach, prowadzi kartoteki wynagrodzeń pracowniczych i niezbędną dokumentację,
–	dokonuje rozliczeń ZUS, wypłat zasiłków chorobowych, oraz rodzinnych, 
–	prowadzi rozliczenia premii dla pracowników,
–	sporządza sprawozdania finansowe z działalności OPS we zależności od potrzeb,
–	dekretuje i księguje dokumenty dotyczące pionu finansowego,
–	ponosi odpowiedzialność za oszczędną i racjonalną gospodarkę finansową.

4.	Samodzielne stanowisko do spraw obsługi kadrowej
-	prowadzi akta osobowe pracowników ( kompletowanie, aktualizacja ),
-	przygotowuje dokumentację w zakresie angażowania, zwalniania przeszeregowywania pracowników i odpowiada za ich prawidłowe przygotowywanie,
-	prowadzi dokumentację urlopów wypoczynkowych pracowników oraz innych zwolnień od pracy określonych w Kodeksie Pracy i innych przepisach,
-	opracowuje plany urlopów wypoczynkowych,
-	prowadzi sprawy związane z kierowaniem pracowników na szkolenia,
-	prowadzi niezbędną dokumentację i ewidencję w zakresie dyscypliny pracy: rejestr zwolnień lekarskich, rejestr wydawanych legitymacji służbowych, ubezpieczeniowych, rejestr wydanych delegacji służbowych
-	prowadzi sprawy związane z ubezpieczeniem społecznym pracowników ( zgłaszanie do ZUS i wyrejestrowanie)
-	kompletuje dokumentację pracowników dotyczących przejścia na rentę i emeryturę, 
-	opracowuje programy stażowe,
-	przygotowuje wnioski i współpracuje z P U P w zakresie zatrudniania pracowników w ramach grup interwencyjnych,
-	uczestniczy w przygotowaniach projektów niezbędnych w OPS regulaminów, zarządzeń, okólników i innych niezbędnych dokumentów,
-	prowadzi i przygotowuje statystykę i sprawozdawczość dotyczących spraw pracowniczych.
5.	Pracownicy socjalni, aspiranci pracy socjalnej.
Do zadań pracownika socjalnego należy:
-	wspomaganie osób i rodzin wymagających pomocy w osiągnięciu możliwie pełnej aktywności społecznej,
-	organizowanie różnorodnych form pomocy, a także udział w rozwijaniu infrastruktury odpowiadającej zmieniającym się potrzebom społecznym,
-	zapobieganie procesom marginalizacji osób i grup, a także przeciwdziałanie negatywnym zjawiskom w środowisku lokalnym,
-	rozeznawanie potrzeb środowiska,
-	opracowywanie diagnozy indywidualnego przypadku i planowania odpowiednich form pomocy oraz stosowania właściwych metod i technik pracy socjalnej,
-	realizacja zadań wynikających z indywidualnego zakresów czynności .

6.	Opiekunowie, starszy opiekun, młodszy opiekun
Do zadań pracowników wykonujących usługi opiekuńcze należy:
-	pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych,
-	opiekę higieniczną,
-	zaleconą przez lekarza pielęgnację,
-	zapewnienie kontaktów z otoczeniem,
- zadania wynikające z indywidualnych zakresów czynności.
7.	Informatycy
Do zadań i obowiązków informatyków należy:
- wprowadzanie danych do komputera osób otrzymujących świadczenia,
- drukowanie decyzji na zadania własne i zlecone,
- przygotowywanie informacji zbiorczych z całokształtu świadczeń pomocy społecznej,
- obsługa kserokopiarki,
-	praca w “Płatniku”,
-	praca w systemie “POMOST”,
-	nadzór nad eksploatacją systemu informatycznego,
-	wykonywanie obsługi technicznej,
-	administrowanie sieciową wersją oprogramowania użytkowego.
-	obsługa serwera i sprzętu sieci.

8.	Dodatki mieszkaniowe
9.	Do zadań pracowników zajmujących się dodatkami mieszkaniowymi należy:
- przyjmowanie wniosków,
-	ustalenie uprawnień,
-	przygotowanie dokumentacji zgodnie z przepisami ustawy o dodatkach mieszkaniowych,
-	przygotowywanie decyzji,
-	współpraca z zarządcami budynków, w których usytuowane są mieszkania objęte dodatkami mieszkaniowymi,
-	realizacja zadań wynikających z indywidualnego zakresu czynności.

10.	Niniejszy regulamin organizacyjny wchodzi w życie z dniem zatwierdzenia.

Ad 4
Pracownicy socjalni:
Zgodnie z art. 49 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej pracownikiem socjalnym może być osoba, która posiada dyplom pracownika socjalnego, dyplom ukończenia studiów wyższych o specjalności praca socjalna lub ukończyła studia wyższe o kierunkach pedagogika, politologia i nauki społeczne, socjologia, psychologia. 
Ośrodek Pomocy Społecznej zatrudnia 8 osób na stanowiskach pracownik socjalny, koordynatorem pracy pracowników socjalnych jest Kierownik sekcji świadczeń P. Ewa Szynal. Gmina Sandomierz została podzielona na kilka rejonów, każdy z nich ma opiekuna w postaci pracownika socjalnego. Pracownik socjalny przeprowadza wywiady środowiskowe, rozeznaje środowiska patologiczne, współpracuje z Komendą Powiatową Policji, kuratorami sądowymi, pedagogami szkolnymi, Prokuraturą, przedstawicielami organizacji pozarządowych, kościołem i in. Pracownik socjalny kieruje się zasadą dobra osób i rodzin, którym służy, przeciwdziała praktykom niehumanitarnym i dyskryminującym,, wspomaga osoby i rodziny w osiągnięciu pełnej aktywności społecznej, organizuje różnorodne formy pomocy, zapobiega procesowi marginalizacji osób i grup, a także przeciwdziała negatywnym zjawiskom w środowisku lokalnym. 

Ad 5

FORMY POMOCY:

Pomocy Społecznej udziela się osobom i rodzinom, w szczególności z powodu:
-	ubóstwa,
-	sieroctwa,
-	bezdomności,
-	potrzeby ochrony macierzyństwa lub wielodzietności,
-	bezrobocia,
-	niepełnosprawności,
-	długotrwałej choroby,
-	bezradności w sprawach opiekuńczo wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych lub wielodzietnych,
-	alkoholizmu i narkomanii,
-	trudności w przystosowaniu do życia po opuszczeniu zakładu karnego,
-	klęski żywiołowej lub ekologicznej,

Prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobom i rodzinom, których dochód na osobę w rodzinie nie przekracza ( kryterium dochodowe):
- na osobę samotnie gospodarującą- 461 zł.
-	na I osobę w rodzinie –418 zł. ;
-	na drugą i dalsze osoby powyżej 15 lat-294 zł.
-	na każdą osobę poniżej 15 lat -210 zł.

Ośrodek Pomocy Społecznej świadczy pomoc finansową, rzeczową, usługową, oraz prowadzi poradnictwo, specjalistyczne w ramach pracy socjalnej.

zasiłek stały

Zasiłek stały przysługuje osobie zdolnej do pracy lecz nie pozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji, polegającej na bezpośredniej, osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym, jeżeli dochód rodziny nie przekracza półtarokrotnego kryterium dochodowego a dziecko jest uprawnione do zasiłku pielęgnacyjnego, ma orzeczoną niepełnosprawność wraz ze wskazaniami, o których mowa wyżej.
Osobie przysługuje zasiłek stały również w wypadku, gdy opiekuje się pełnoletnim dzieckiem wymagającym stałej bezpośredniej całodobowej opieki pielęgnacyjnej i jest uprawnione do zasiłku pielęgnacyjnego.
Zasiłek stały z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem, o którym mowa wyżej nie przysługuje osobie:
1) której dziecko przebywa w całodobowym ośrodku rehabilitacyjnym lub innej placówce zapewniającej opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu,
 2) otrzymującej zasiłek dla bezrobotnych lub zasiłek przedemerytalny albo świadczenie przedemerytalne.
Przez dziecko należy rozumieć dziecko własne, przysposobione, lub przebywające w rodzinie zastępczej również po ustaniu funkcji tej rodziny.
W wypadku zbiegu uprawnień do zasiłku stałego i renty socjalnej, zasiłku stałego wyrównawczego, renty, z wyłączeniem renty rodzinnej zasiłek stały nie przysługuje
 Za osobę pobierającą zasiłek stały ośrodek pomocy społecznej opłaca składkę na ubezpieczenie emerytalno- rentowe od kwoty zasiłku stałego, chyba, że osoba podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytułów i jeśli nie legitymuje się w przypadku kobiet 20-letnim, a w przypadku mężczyzn 25 letnim okresem ubezpieczenia (składkowym i nieskładkowym ).
Nie opłaca się składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe za osobę, jeżeli w dniu przyznania zasiłku stałego lub złożenia wniosku o opłacanie składki ma więcej niż 50 lat i nie ma okresu ubezpieczenia wynoszącego co najmniej 10 lat.

zasiłek stały wyrównawczy

Zasiłek stały wyrównawczy przysługuje osobie pełnoletniej
1) samotnej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub inwalidztwa, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego dla osoby samotnej,
2) całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub inwalidztwa, jeżeli jej dochód, jak też dochód na osobę w rodzinie, jest niższy od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.
Zasiłek stały wyrównawczy ustala się w wysokości:
1)w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jako różnicę pomiędzy kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej dochodem tej osoby,
2)	w przypadku osoby w rodzinie, jako różnicę między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie a posiadanym dochodem na osobę w rodzinie,
3)	wysokość zasiłku stałego wyrównawczego nie może być wyższa od kwoty zasiłku stałego, tj. 418 zł.
4)	 Zasiłek stały wyrównawczy nie może być niższy od 19 zł.
W przypadku zbiegu uprawnień zasiłku stałego wyrównawczego do renty socjalnej zasiłek stały wyrównawczy nie przysługuje. 
Osobę przebywającą w domu pomocy społecznej lub ubiegającej się o przyjęcie do niego uznaje się za osobę samotnie gospodarującą, jeżeli przed przyjęciem do domu pomocy społecznej lub rozpoczęciem oczekiwania na umieszczenie w takim domu była uprawniona do zasiłku stałego wyrównawczego. 

zasiłek okresowy

Zasiłek okresowy z pomocy społecznej może być przyznany osobom i rodzinom, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód rodziny nie przekracza kryterium dochodowego osoby lub rodziny a dochody oraz posiadane zasoby pieniężne nie wystarczają na zaspokojenie ich niezbędnych potrzeb, w szczególności ze względu na:
1) długotrwałą chorobę,
2) niepełnosprawność,
3) brak możliwości zatrudnienia,
4) brak uprawnień do renty rodzinnej osobie, na której ciążył obowiązek alimentacyjny,
5) możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego.
2. Do dochodu nie wlicza się zasiłku okresowego wypłacanego w okresie bezpośrednio poprzedzającym jego ponowne przyznanie.
3. Okres, na jaki przyznawany jest zasiłek okresowy, ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy.
4.	Zasiłek okresowy ustala się do wysokości stanowiącej różnicę między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej lub kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej osoby lub rodziny, nie niższej jednak niż 19 zł na rodzinę.

Zasiłek pielęgnacyjny

. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje:
1) dziecku w wieku do 16 lat w przypadku uznania dziecka za niepełnosprawne.
2) osobie w wieku powyżej 16 lat Jeżeli jest niepełnosprawna w stopniu znacznym jak również w przypadku, gdy jest niepełnosprawna w stopniu umiarkowanym, a niepełnosprawność powstała w wieku uprawniającym do zasiłku rodzinnego na dziecko.
3) osobie, która ukończyła 75 lat życia.
Niepełnosprawność dokumentuje się orzeczeniem o niepełnosprawności, o stopniu niepełnosprawności lub innym dokumentem stwierdzającym niepełnosprawność, a wiek dokumentuje się odpisem skróconym aktu urodzenia lub wpisem w dowodzie osobistym.
2. Orzeczenie o zaliczeniu do I grupy inwalidów ( wydane przed dniem l września 1997 r. ) lub orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji jest traktowane na równi orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Orzeczenie o zaliczeniu do II grupy inwalidów ( wydane przed dniem l września 1997 r. ) lub orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy jest traktowane na równi z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności.
3. Osobom, uprawnionym do zasiłku pielęgnacyjnego przed dnieml stycznia 2002 r. zasiłek ten przysługuje na zasadach obowiązujących przed tą datą do czasu utraty ważności dokumentu, na podstawie którego zasiłek był przyznany i wypłacany.
4 Zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie przebywającej w domu pomocy społecznej, w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym lub w placówce opiekuńczo wychowawczej, z wyjątkiem osób, za których pobyt rodzina ponosi odpłatność. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje za miesiące, w których osoba uprawniona do zasiłku nie przebywała w wymienionym domu lub placówce co najmniej przez dwa tygodnie. Ponoszenie odpłatności lub fakt przebywania poza domem, zakładem lub placówką co najmniej przez dwa tygodnie dokumentuje się zaświadczeniem tego domu, zakładu pracy lub placówki.
5. Zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie przebywającej w zakładzie karnym lub poprawczym.
6. Zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego.
7. Zasiłek pielęgnacyjny wypłaca się, poczynając od miesiąca kalendarzowego, w którym powstało prawo do zasiłku, jednak za okres nie dłuższy niż jeden miesiąc wstecz od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. Na jednego członka rodziny wypłaca się tylko jeden zasiłek pielęgnacyjny.
8. Uprawniony obowiązany jest zawiadomić niezwłocznie instytucję wypłacającą zasiłek pielęgnacyjny o okolicznościach powodujących ustanie prawa do zasiłku.
9. Uprawniony, który pobrał nienależny zasiłek pielęgnacyjny, jest obowiązany do jego zwrotu wraz z odsetkami.
PODSTAWA PRAWNA: ustawa z dnia l grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych ( dz.u. z 1998 r. Nr 102, póz. 651 ze zm.).

zasiłek rodzinny:
1. Zasiłek rodzinny przysługuje na dzieci i małżonka, jeśli odpowiadają niżej podanym warunkom.
2. Zasiłek rodzinny na dziecko przysługuje do ukończenia 16 lat życia, a jeżeli kształci się w szkole - do czasu ukończenia nauki, nie dłużej jednak niż do ukończenia 20 lat życia. Jeżeli ukończenie 20 lat przypada na ostatni lub przedostatni rok nauki w szkole, zasiłek rodzinny przysługuje odpowiednio do zakończenia bieżącego lub następnego roku szkolnego. Fakt uczęszczania dziecka do szkoły uprawniony dokumentuje zaświadczeniem. Bez względu na wiek zasiłek rodzinny przysługuje na osobę niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, jeżeli niepełnosprawność (jakakolwiek) powstała w wieku uprawniającym do zasiłku rodzinnego na dziecko. Bez względu na wiek zasiłek rodzinny przysługuje również na osobę niepełnosprawną w stopniu znacznym. Na równi z niepełnosprawnością w stopniu znacznym należy rozumieć również całkowitą niezdolność do pracy oraz do samodzielnej egzystencji - przed l września 1997 r. I grupa inwalidztwa, albo stałą lub długotrwałą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym i do samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. Na równi z niepełnosprawnością w stopniu umiarkowanym należy rozumieć również całkowitą niezdolność do pracy - przed l września 1997 r. grupa II inwalidów. Niepełnosprawność dokumentuje się orzeczeniem o niepełnosprawności, orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności lub innym dokumentem stwierdzającym niepełnosprawność.
Zasiłek rodzinny nie przysługuje na dziecko pozostające w związku małżeńskim, kształcące się w szkole wojskowej lub innej szkole zapewniającej nieodpłatnie pełne utrzymanie (zakwaterowanie, wyżywienie, umundurowanie itp.), przebywające w domu pomocy społecznej lub placówce opiekuńczo-wychowaw-czej -jeżeli za jego pobyt rodzina nie ponosi odpłatności, albo w zakładzie poprawczym lub karnym. Ponoszenie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej lub placówce opiekuńczo-wychowawczej dokumentuje się zaświadczeniem tego domu lub placówki.
3. Zasiłek rodzinny przysługuje na małżonka, który ukończył: 60 lat - kobieta, 65 lat - mężczyzna lub jest niepełnosprawny w stopniu znacznym lub umiarkowanym albo sprawuje opiekę nad dzieckiem, któremu przysługuje zasiłek pielęgnacyjny. Zasiłek rodzinny nie przysługuje w przypadku osiągania przez małżonka dochodów brutto w kwocie równej lub wyższej od najniższego świadczenia rentowego w systemie pracowniczym. Zasiłek rodzinny nie przysługuje na małżonka przebywającego w domu pomocy społecznej - jeżeli za jego pobyt rodzina nie ponosi odpłatności - albo w zakładzie karnym. Ponoszenie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej dokumentuje się zaświadczeniem tego domu.
4. Zasiłek rodzinny nie przysługuje na członków rodziny zamieszkujących lub przebywających poza terytorium Polski dłużej niż 3 miesiące. Ograniczenia tego nie stosuje się do studentów uczących się za granicą oraz członków rodziny przebywających czasowo na leczeniu za granicą.
5. Zasiłek rodzinny wypłaca się, poczynając od miesiąca kalendarzowego, w którym powstało prawo do zasiłku, jednak za okres nie dłuższy niż jeden miesiąc wstecz od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. Na jednego członka rodziny wypłaca się tylko jeden zasiłek rodzinny.
6. Osoba samotnie wychowująca dziecko, któremu przysługuje zasiłek pielęgnacyjny, ma prawo do zasiłku rodzinnego na to dziecko w podwójnej wysokości.
Za osobę samotnie wychowującą dziecko rozumie się osobę stanu wolnego: pannę, kawalera, rozwiedzioną, rozwiedzionego, pozostającą w orzeczonej przez sąd separacji, wdowę lub wdowca.
7. Uprawniony obowiązany jest zawiadomić niezwłocznie płatnika zasiłku rodzinnego o okolicznościach powodujących ustanie prawa do tego zasiłku lub mających wpływ na jego wysokość.
8. Uprawniony, który pobrał nienależnie zasiłek rodzinny, jest obowiązany do jego zwrotu wraz z odsetkami.
9. Uprawnienia do zasiłków rodzinnych i pielęgnacyjnych ustalają oraz zasiłki te wypłacają:
1) pracodawcy zatrudniający co najmniej 5 pracowników - swoim pracownikom w czasie trwania ich zatrudnienia,
2) właściwe jednostki organizacyjne podległe ministrowi właściwemu do spraw obrony narodowej, ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Szefowi Urzędu Ochrony Państwa oraz ministrowi właściwemu do spraw sprawiedliwości - żołnierzom lub funkcjonariuszom tych służb,
3) Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego — osobom podlegającym ubezpieczeniu społecznemu rolników,
4) jednostki, które zawarły umowę agencyjną lub umowę zlecenia - osobom ubezpieczonym z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia,
5) rolnicze spółdzielnie produkcyjne - swoim członkom,
6) powiatowe urzędy pracy - bezrobotnym oraz osobom pobierającym zasiłki przedemerytalne i świadczenia przedemerytalne,
7) oddziały Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - ubezpieczonym innym niż wymienieni w ust. l, 3-6,
8) właściwe organy rentowe - osobom, którym wypłacają świadczenia emerytalno-rentowe,
9) właściwe powiatowe jednostki organizacyjne, działające na podstawie odrębnych przepisów, powiatowe centra pomocy rodzinie - bezdomnym, którym jednostki te udzielają pomocy,
10) właściwe jednostki organizacyjne gminy, ośrodki pomocy społecznej w pozostałych przypadkach.
10. W wykazie dochodów należy uwzględnić dochody członków rodziny (uprawnionego, jego małżonka i dzieci) pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, osiągnięte w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy oraz dochody ze źródeł uzyskanych po zakończeniu tego roku. Za dochód uważa się:
1) w przypadku ustalania prawa do zasiłków rodzinnych:
a) na okres do dnia 31 maja 2002 r. dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, z wyłączeniem kwot świadczonych alimentów ustalonych wyrokiem lub ugodą sądową,
b) na okres od dnia l czerwca 2002 r. do dnia 31 maja 2003 r. dochód pomniejszony o obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składkę z tytułu ubezpieczeń: emerytalnego, rentowych i chorobowego, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o kwotę alimentów, świadczonych przez osoby w rodzinie na rzecz innych osób,
2) renty inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin, renty kombatanckie i renty osób represjonowanych oraz członków ich rodzin - przyznane na zasadach określonych w przepisach o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin,
3) dodatki kombatanckie, świadczenia pieniężne przysługujące osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę Niemiecką lub ZSRR, dodatek do emerytur i rent przyznany żołnierzom-górnikom na podstawie przepisów o dodatku i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnionym w kopalniach węgla, kamieniołomach i zakładach wydobywania rud uranu, dochody z tytułu emerytur i rent otrzymywanych przez osoby, które utraciły wzrok w wyniku działań wojennych w latach 1939-1945 lub eksplozji pozostałych po tej wojnie niewypałów i niewybuchów,
4) ryczałty energetyczne przysługujące kombatantom i innym osobom uprawnionym,
5) otrzymywane z zagranicy: renty z tytułu inwalidztwa wojennego, kwoty zaopatrzenia przyznane ofiarom wojny oraz członkom ich rodzin, renty wypadkowe osób, których inwalidztwo powstało w związku z przymusowym pobytem na robotach w III Rzeszy Niemieckiej w latach 1939-1945,
6) zasiłki wychowawcze,
7) rentę socjalną, zasiłek stały, zasiłek stały wyrównawczy i gwarantowany zasiłek okresowy,
8) zasiłki chorobowe wypłacane na podstawie odrębnych przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz ubezpieczeniu członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych, spółdzielni kółek rolniczych oraz ich rodzin,
9) dochody uzyskane przez podatników od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych, pochodzące ze środków bezzwrotnej pomocy przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów, właściwego ministra lub agencje rządowe; w tym również w przypadkach, gdy przekazanie tych środków jest dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielenia środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej na rzecz podmiotów, którym służyć ma ta pomoc,
10) część dochodów osób fizycznych mających miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a przebywających czasowo za granicą i uzyskujących dochody ze stosunku pracy lub stypendiów - w wysokości odpowiadającej równowartości diet, określonych w odrębnych przepisach obowiązujących w przedsiębiorstwach państwowych w sprawie pokrywania kosztów podróży służbowych poza granicami kraju - obliczonych za okres, w którym była wykonywana praca lub było otrzymywane stypendium,
11) część dochodów osób fizycznych mających miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a przebywających czasowo za granicą i uzyskujących tam dochody, z innych tytułów niż stosunek pracy lub stypendium - w wysokości odpowiadającej równowartości diet, określonych w odrębnych ustawach lub przepisach wydanych przez właściwego ministra w sprawie diet i innych należności z tytułu podróży służbowych poza granicami kraju, obliczonych za okres, w którym osoby te uzyskiwały dochód,
12) należności pieniężne wypłacone policjantom, żołnierzom i pracownikom cywilnym jednostek wojskowych użytych poza granicami państwa w celu udziału w konflikcie lub dla wzmocnienia sił państwa albo państw sojuszniczych, misji pokojowej, akcji zapobieżenia aktom terroryzmu lub ich skutkom, a także należności pieniężne wypłacone żołnierzom, policjantom i pracownikom pełniącym funkcje obserwatorów w misjach pokojowych organizacji międzynarodowych i sił wielonarodowych,
13) przychody ze stosunku służbowego otrzymywane w czasie służby kandydackiej przez funkcjonariuszy Policji, Państwowej Straży Pożarnej i Straży Granicznej,
14) wynagrodzenie otrzymywane przez członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych z tytułu użytkowania przez spółdzielnię wniesionych wkładów gruntowych,
15) alimenty otrzymywane na rzecz dzieci na podstawie wyroku lub ugody sądowej,
16) stypendia.
11. Dochody rodziny z roku kalendarzowego wymienione w pkt. 10 podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych dokumentuje się zaświadczeniami wystawionymi przez właściwe urzędy skarbowe, a dochody nie podlegające opodatkowaniu tym podatkiem - zaświadczeniami wystawionymi przez płatników tych dochodów.
12. Dochody rodzin utrzymujących się z gospodarstwa rolnego oraz innych pozarolniczych źródeł sumuje się. Miesięczny dochód z l ha przeliczeniowego ogólnej powierzchni w okresie do 31 maja 2002 r., ustalony jest w wysokości odpowiadającej 25% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia - ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego dla celów emerytalnych - z roku kalendarzowego poprzedzającego okres zasiłkowy, a w okresie od dnia l czerwca 2002 r. do dnia 31 maja 2003 r. w wysokości 274 zł. Powierzchnię gospodarstwa dokumentuje się zaświadczeniem gminy lub aktualnym nakazem płatniczym.
13. Jeżeli na osobę w rodzinie uprawnionego przypada więcej niż 2 ha przeliczeniowe ogólnej powierzchni zasiłek rodzinny nie przysługuje.
14. Osoba prowadząca działalność pozarolniczą, opodatkowaną na zasadach określonych w przepisach o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, w celu udokumentowania dochodów powinna przedstawić zaświadczenie z urzędu skarbowego potwierdzające formę opodatkowania oraz oświadczenie o zadeklarowanej kwocie stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe, obowiązującej na podstawie przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych albo oświadczenie o nie podleganiu ubezpieczeniom społecznym.
15. Osoba prowadząca działalność pozarolniczą, opodatkowaną na zasadach określonych w przepisach o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, która nie jest objęta ubezpieczeniami emerytalnym i rentowym z tytułu prowadzenia tej działalności, w celu udokumentowania dochodów przedstawia zaświadczenie z urzędu skarbowego o formie opodatkowania. Minimalną możliwą do zadeklarowania kwotę podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe, obowiązującą na podstawie przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych, płatnik zasiłku przyjmuje z urzędu.
16. W razie przybycia źródła dochodu, dochody z pierwszego pełnego miesiąca kalendarzowego, poza dochodami z tytułu pozarolniczej działalności, dokumentuje się zaświadczeniem płatnika dochodu.

Dochody z pierwszego pełnego miesiąca kalendarzowego z tytułu pozarolniczej działalności, dokumentuje się na zasadach określonych w pkt. 11, 14 i 15.
17. Do dochodów rodziny nie wlicza się dochodów ze stałego źródła, utraconego przed terminem ustalania prawa do zasiłku.
18. W okresie zasiłkowym ponownie jest ustalane prawo do zasiłku w przypadku:
1) zwiększenia się liczby członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym - na wniosek uprawnionego,
2) zmniejszenia się liczby członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym -prawo do zasiłku ustala się od miesiąca następującego po miesiącu, w którym wystąpiła ta okoliczność; o zmniejszeniu się liczby członków rodziny uprawniony powinien niezwłocznie powiadomić płatnika zasiłku,
3) utraty stałego źródła dochodu przez uprawnionego lub członka jego rodziny - prawo do zasiłku ustala się na wniosek uprawnionego od miesiąca następującego po miesiącu, w którym wystąpiła ta okoliczność,
4) uzyskania nowego źródła dochodu przez uprawnionego lub członka jego rodziny - prawo do zasiłku ustala się od miesiąca następującego po upływie pełnego miesiąca kalendarzowego, w którym nastąpiła ta okoliczność; o uzyskaniu nowego źródła dochodu uprawniony powinien niezwłocznie powiadomić płatnika zasiłku,
5) uzyskania statusu osoby samotnej,
6) zawarcia związku małżeńskiego,
7) nabycia przez dziecko prawa do zasiłku pielęgnacyjnego,
8) utraty przez dziecko prawa do zasiłku pielęgnacyjnego,
9) zmiany powierzchni gospodarstwa rolnego.
zasiłek okresowy gwarantowany.

 Osobie, która utraciła prawo do zasiłku dla bezrobotnych, pobieranego na podstawie przepisów o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, z powodu upływu okresu jego pobierania, a dochód rodziny nie przekracza kryterium dochodowego przysługuje gwarantowany zasiłek okresowy, jeżeli w dniu utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz w okresie pobierania gwarantowanego zasiłku okresowego samotnie wychowuje co najmniej jedno dziecko do 7 roku życia. Prawo do gwarantowanego zasiłku okresowego nie przysługuje w przypadku upływu okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych, do którego osoba uprawniona nabyła prawo w wyniku zaliczenia okresu pobierania gwarantowanego zasiłku okresowego. Zasiłek przysługuje, jeżeli osoba uprawniona wystąpiła z wnioskiem o jego wypłatę nie później niż w/ terminie 30 dni od dnia ustania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, lub 30 dni od dnia otrzymania decyzji urzędu pracy o ustaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
Gwarantowany zasiłek okresowy przysługuje przez okres do 36 miesięcy. Do okresu tego nie wlicza się okresu lub okresów jego zawieszenia. Gwarantowany zasiłek okresowy wynosi: kwotę równą kryterium dochodowemu osoby samotnie gospodarującej, tj. 461 zł. przez okres pierwszych 12 miesięcy, 80 % kwoty, o której wyżej przez okres następnych 24 miesięcy.
Gwarantowany zasiłek okresowy ulega zawieszeniu na okres podjęcia zatrudnienia albo pozarolniczej działalności w rozumieniu przepisów o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Przywrócenie gwarantowanego zasiłku okresowego następuje na wniosek osoby zainteresowanej złożony w terminie 14 dni od dnia ustania zatrudnienia, jeżeli w dalszym ciągu spełnione są warunki z tym że do dochodu rodziny nie wlicza się wynagrodzenia otrzymywanego z tytułu pracy wykonywanej w okresie zawieszenia. Gwarantowany zasiłek okresowy nie może być przywrócony, jeżeli po ustaniu zatrudnienia osobie uprawnionej będzie przysługiwał zasiłek dla bezrobotnych. 
 W przypadku zbiegu uprawnienia do gwarantowanego zasiłku okresowego z uprawnieniami do zasiłku stałego, renty z tytułu niezdolności do pracy lub wcześniejszej emerytury gwarantowany zasiłek okresowy nie przysługuje.

renta socjalna

Od dnia  01 października 2003 r.  na podstawie ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej  ( Dz. U. Nr 135 poz. 1268)  został uchylony art. 27a ustawy o pomocy społecznej   z dn. 29 listopada 1990 r.  z późn. zmianami, na podstawie którego  Ośrodek Pomocy Społecznej w Sandomierzu  realizował zadanie  zlecone gminie przez Wojewodę  w formie renty socjalnej. Od  dnia 01. 10. 2003 r.   organem właściwym do wydawania decyzji o przyznaniu i odmowie przyznania świadczenia w formie renty  socjalnej jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych. 

zasiłek celowy

W celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może zostać przyznany zasiłek celowy z pomocy społecznej. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części i całości kosztów leków i leczenia, remontu mieszkania, opału odzieży pobytu dziecka w żłobku lub przedszkolu, a także kosztów pogrzebu.
Zasiłek celowy może być także przyznany rodzinie lub osobie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej oraz w wyniku zdarzenia losowego

zasiłki specjalne zwrotne i bezzwrotne

W szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie lub rodzinie nie spełniającej kryterium dochodowe może być przyznany zasiłek okresowy lub celowy specjalny bezzwrotny przy czym :
1.	miesięczna wysokość zasiłku okresowego nie może być wyższa niż kwota kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej.
2.	wysokość zasiłku celowego nie może być wyższa niż 100 % kryterium dochodowego samotnie gospodarującej osoby lub rodziny.
Zasiłek celowy może być przyznany niezależnie od dochodu rodziny i może podlegać zwrotowi.

dodatek mieszkaniowy: 

Wypłata dodatków mieszkaniowych jest zadaniem własnym gminy, która otrzymuje na ten cel dotacje celowe z budżetu państwa. Dodatek mieszkaniowy przyznaje wójt, burmistrz lub prezydent miasta w drodze decyzji administracyjnej. 
 Osoba, która w myśl przepisów “czuje się “ uprawniona do dodatku mieszkaniowego, musi złożyć wniosek, załączając deklarację o dochodach gospodarstwa domowego za ostatnie 3 miesiące i inne dokumenty określone w ustawie z 21 czerwca 2001r. ( Dz.U. nr 71, poz. 734) o dodatkach mieszkaniowych.
 Właściciel domu jednorodzinnego powinien dodatkowo dołączyć do wniosku dokument potwierdzający wielkość powierzchni użytkowej i stan wyposażenia technicznego budynku.
 Decyzja administracyjna o przyznaniu dodatku mieszkaniowego powinna być wydana w ciągu jednego miesiąca od daty złożenia wniosku. Odwołanie od decyzji wnosi się do samorządowego kolegium odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję.
Dodatek jest wypłacany do 10 dnia każdego miesiąca z góry zarządcy domu lub osobie upoważnionej do pobierania należności za mieszkanie . Bezpośrednio wypłaca się dodatki jedynie właścicielom domu jednorodzinnego.

 Dodatek mieszkaniowy przysługuje:
•	najemcom i podnajemcom mieszkania,
•	członkom spółdzielni mieszkaniowych,
•	osobom zajmującym lokale mieszkalne w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom lokali mieszkalnych,
•	innym osobom posiadającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego,
•	osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na lokal zamienny lub socjalny

WARUNKI  PRZYZNANIA  DODATKU  MIESZKANIOWEGO

 Warunkiem “ dochodowym” przyznania dodatku jest fakt, aby średni miesięczny dochód na jednego członka rodziny, liczony w ciągu 3 miesięcy przed datą złożenia wniosku nie przekraczał:

•	w 2002 roku – 150% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym lub 
100% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, 
•	w latach 2003-2004 – odpowiednio 160% i 110%,
•	w latach następnych odpowiednio 175% i 125% .
Dochód gospodarstwa domowego stanowią wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania i składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe oraz ubezpieczenia chorobowe.
 Nie wlicza się do dochodów :dodatków dla sierot, zasiłków pielęgnacyjnych, okresowych lub jednorazowych świadczeń i zasiłków celowych z pomocy społecznej, a także dodatku mieszkaniowego.
 Warunek “powierzchniowy“ polega na określeniu limitu powierzchni mieszkania dla rodzin o różnej liczbie osób, powyżej której dodatek mieszkaniowy nie przysługuje.
 I tak, w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego, powierzchnia ta nie może przekraczać:
35 m2 dla jednej osoby,
40 m2 dla 2 osób,
45 m2 dla 3 osób,
55 m2 dla 4 osób,
65 m2 dla 5 osób,
70 m2 dla 6 osób.
 W przypadku zamieszkiwania w mieszkaniu większej liczby osób, dla każdej kolejnej osoby powiększa się powierzchnię normatywną o 5 m2.
 Powierzchnię normatywną zwiększa się o 15 m2 dla osoby niepełnosprawnej poruszającej się na wózku lub wymagającej ze względu na rodzaj niepełnosprawności oddzielnego pomieszczenia.
 Nie ogranicza uprawnienia do dodatku mieszkaniowego sytuacja, gdy powierzchnia użytkowa mieszkania nie przekracza powierzchni normatywnej o więcej niż 30%.

WYDATKI NA MIESZKANIE WPŁYWAJĄ NA WYSOKOŚĆ DODATKU MIESZKANIOWEGO

 Przy obliczaniu wysokości dodatku mieszkaniowego bierze się pod uwagę wydatki, jakie ponosi osoba ubiegająca się o dodatek w związku z zajmowaniem lokalu.
 Są to świadczenia okresowe, takie jak: czynsz, opłaty eksploatacyjne w spółdzielni mieszkaniowej, koszty związane z nieruchomością wspólną, świadczenia związane z eksploatacją domu jednorodzinnego itp.
 W przypadku czynszu wolnego – wysokość wydatków przyjmuje się według umów pomiędzy wynajmującym a najemcą.
 Osoba uprawniona do dodatku mieszkaniowego może również otrzymać ryczałt na zakup opału, jeśli w lokalu, który zajmuje nie ma instalacji c.o., ciepłej wody, gazu przewodowego itp.
 Składane przez gospodarstwa domowe deklaracje o dochodach, jak również wywiązywanie się z opłat czynszowych podlega kontroli przez gminę m.in. poprzez wywiad środowiskowy w miejscu zamieszkania beneficjenta dodatku.
 Wywiad środowiskowy przeprowadzany jest w ciągu 14 dni od złożenia wniosku o przyznanie dodatku, a w trakcie wywiadu kontroluje się sytuację dochodową, zawodową, zdrowotną itp. wnioskodawcy. 
 Pracownik gminy może żądać złożenia oświadczenia wnioskodawcy lub beneficjenta dodatku mieszkaniowego o stanie majątkowym (nieruchomości, samochód, oszczędności, papiery wartościowe itp.)
 Odmowa złożenia takiego oświadczenia może stanowić argument nieuwzględnienia wniosku o przyznanie dodatku po raz pierwszy lub odnowienia decyzji po każdorazowym 6-miesięcznym okresie jego obowiązywania. Organ gminy może także odmówić przyznania dodatku w przypadku wystąpienia rażącej dysproporcji pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi w deklaracji a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy.
 Gdyby okazało się, że dodatek mieszkaniowy przyznano na podstawie nieprawdziwych oświadczeń wnioskodawcy- osoba pobierająca dodatek będzie zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranej kwoty w podwójnej wysokości.
 Dodatek mieszkaniowy może zostać wstrzymany, jeśli gospodarstwo domowe nie opłaca na bieżąco należności za zajmowany lokal. Zaleganie z opłatami w ciągu 3 miesięcy skutkuje wygaśnięciem decyzji o przyznaniu dodatku. Jeśli zaległości zostaną uregulowane – dodatek za okres, na który go wstrzymano, zostanie gospodarstwu domowemu zwrócony.
 Jak widać, przewidziano ostre rygory wobec gospodarstw domowych, które nie przestrzegają regulacji, a zwłaszcza składają nieprawdziwe informacje o dochodach lub też nie wywiązują się z opłat za mieszkanie. Chodzi o to, by dodatki mieszkaniowe przyznawane były rodzinom naprawdę potrzebującym, a tym samym spełniały rolę pomocy socjalnej zgodnie z intencją ustawodawcy.
 Szczupłe środki budżetu państwa w pełni uzasadniają oszczędną gospodarkę funduszem mieszkaniowym.
 Jeśli w okresie 6 miesięcy od dnia przyznania dodatku nastąpią zmiany danych zawartych we wniosku lub deklaracji dochodowej – to nie będą one miały wpływu na wysokość wypłacanego dodatku mieszkaniowego.

 Przedstawiona informacja o dodatkach mieszkaniowych dotyczy najważniejszych regulacji, a zwłaszcza warunków przyznawania dodatków mieszkaniowych, ich kontroli 
i ewentualnych okoliczności wstrzymania ich wypłaty.
 Szczegółowe przepisy regulują np. takie sprawy, jak : “co uważa się za powierzchnię użytkową", “co zalicza się do wydatków mieszkaniowych, gdy osoba ubiegająca się o dodatek zamieszkuje w domu niewchodzącym w skład zasobów gminy”, wzór oświadczenia o stanie majątkowym, sposób wyliczania wysokości dodatków mieszkaniowych itp.
 Wszystkich zainteresowanych szczegółowymi, ale ważnymi przepisami kierujemy do pełnego tekstu ustawy “O dodatkach mieszkaniowych" cytowanej na wstępie oraz aktów wykonawczych: Rozporządzenia Rady Ministrów z 28 grudnia 2001r. w sprawie dodatków mieszkaniowych oraz Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 27 grudnia 2001r w sprawie sposobu przeprowadzania wywiadu środowiskowego i wzorów dokumentów związanych z ustalaniem stanu majątkowego wnioskodawcy.

zasiłek okresowy macierzyński
 Macierzyński zasiłek okresowy przysługuje:
1. matce dziecka zajmującej się Jego wychowaniem, ojcu dziecka zajmującemu się jego wychowaniem w razie śmierci matki lub porzucenia przez nią dziecka - w okresie pierwszych 4 miesięcy życia dziecka,
2. osobie, która przyjęła dziecko na wychowanie i wystąpiła do sadu opiekuńczego o przysposobienie dziecka, osobie, która przyjęła dziecko na wychowanie w ramach rodziny zastępczej w okresie pierwszego roku
Łączny okres pobierania zasiłków nie może przekroczyć 4 miesięcy, a w przypadkach urodzenia dziecka martwego lub jego zgonu okresu 1 miesiąca. Macierzyński zasiłek okresowy ustala się w wysokości różnicy między kwotą równą kryterium dochodowemu osoby samotnie gospodarującej a posiadanym dochodem na osobę w rodzinie, nie niższej jednak niż 50 zł.
Macierzyński zasiłek jednorazowy w kwocie 201 zł. na każde dziecko urodzone podczas ostatniego porodu przysługuje matce dziecka, a w przypadku jej śmierci lub porzucenia dziecka przed pobraniem zasiłku przysługuje ojcu dziecka lub osobie, która przyjęła dziecko na wychowanie w ramach rodziny zastępczej lub wystąpiła do sądu opiekuńczego o przysposobienie dziecka. Macierzyński zasiłek okresowy i macierzyński zasiłek jednorazowy przysługuje jeśli dochód na osobę w rodzinie nie przekracza wysokości kryterium na osobę w rodzinie.

Pomoc rzeczowa: posiłek, schronienie, odzież, dożywianie dzieci w szkole, bilet kredytowany, sprawienie pogrzebu, kolonie dla dzieci.

Gmina powinna udzielić schronienia, posiłku i niezbędnego ubrania osobie tego pozbawionej
Udzielenie schronienia następuje przez przyznanie tymczasowego miejsca noclegowego
Schronienia udziela się w noclegowniach, domach dla bezdomnych i innych miejscach. Na terenie Sandomierza funkcjonuje jedno Schronisko dla Bezdomnych Mężczyzn prowadzone przez Caritas przy ul. Trześniowskiej. Ośrodek współpracuje z Caritas oraz innymi Schroniskami, Noclegowniami na terenie regionu, a także w przypadkach szczególnych z terenu Polski w zakresie zabezpieczenia schronienia osobom bezdomnym, zwłaszcza w okresie zimowym.
Pomoc w postaci jednego gorącego posiłku przysługuje osobie, która własnym staraniem nie może go sobie zapewnić. pomoc w formie posiłku może być świadczona doraźnie lub okresowo
Świadczeniem w postaci jednego gorącego posiłku objęte są także dzieci w szkole w ramach programu rządowego – dożywianie dzieci. 
W ramach programu rządowego realizowanego przez ośrodek pomocy społecznej przy współpracy z Wydziałem Oświaty i szkołami jest wyprawka dla pierwszoklasisty. Pomocą tą może zostać objęte te dzieci, które od dnia 01.09. 2003 r. będą uczęszczały do klasy I szkoły podstawowej, a dochody rodziny nie przekraczają wysokości kryterium dochodowego.
Pomoc ta, podobnie jak każda z wyżej wymienienionych udzielana jest na wniosek osoby po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego. Rodzina kwalifikująca się z uwagi na niskie dochody własne do tej formy pomocy, otrzymuje decyzje o przyznaniu zasiłku na wyposażenie dziecka do szkoły w przybory szkolne, strój gimnastyczny itp., zaś właściwa szkoła zakupuje podręczniki dla dziecka. dane dziecka objętego ta formą pomocy ośrodek przekazuje szkole za zgodą opiekunów dziecka. Do dzieci kierowana jest także pomoc w formie pokrycia lub dofinansowania kolonii letnich poza miejscem zamieszkiwania.

W formie biletu kredytowanego może być przyznany zasiłek celowy. Przyznanie biletu nie wymaga wydawania decyzji. Decyzja o odmowie przyznania biletu kredytowanego nie wymaga przeprowadzenia wywiadu środowiskowego.

W przypadkach szczególnych, tj. z uwagi na podeszły wiek świadczeniobiorcy, długotrwałą chorobę, niepełnosprawność lub w przypadkach podejrzenia iż świadczenie przyznane zostanie przeznaczone na niewłaściwy cel, ośrodek przyznaje pomoc w formie opału, który jest dowożony do miejsca zamieszkania rodziny lub osoby. 

Ośrodek Pomocy Społecznej  jest zobowiązany sprawić pochówek osobie samotnej, nie posiadającej  osób zobowiązanych, bezdomnej zgodnie z wyznaniem zmarłego.

Pomoc usługowa

Ośrodek Pomocy Społecznej w Sandomierzu realizuje pomoc skierowaną  głównie do osób starszych i niepełnosprawnych poprzez:
1.	usługi opiekuńcze obejmujące osoby starsze i niepełnosprawne w miejscu zamieszkania, 
2.	specjalistyczne usługi opiekuńcze obejmujące osoby z zaburzeniami psychicznymi w miejscu zamieszkania. 

Osobom, które z powodu wieku, choroby, niepełnosprawności lub innych przyczyn wymagają pomocy innych osób, a są jej pozbawione ze strony rodziny, przysługuje pomoc w postaci usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania. 
Usługi świadczone są prze pracowników Ośrodka Pomocy Społecznej w Sandomierzu oraz stację opieki CARITAS

Klienci w zależności od wysokości posiadanego dochodu ponoszą częściową odpłatność za usługi. Pozostałą kwotę pokrywa Ośrodek Pomocy Społecznej w Sandomierzu. Reguluje to Uchwała Rady Miasta Sandomierz z dnia 20.03.1997 r. Nr XLVII/320/97. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze. 
Pełny (100%) koszt 1 godziny wynosi – 10,60 zł. 
Dla osób o niskich dochodach, tj poniżej 461 zł. miesięcznie  istnieje możliwość zwolnienia z odpłatności.
Zakres czynności opiekunek obejmuje: czynności gospodarcze w domu oraz czynności pielęgnacyjno – higieniczne u osób obłożnie chorych. Klientom mogą być dostarczane przez opiekunki OPS obiady do domu, zakupywane w  placówkach gastronomicznych.
Zakres czynności, wysokość odpłatności oraz liczbę godzin usług ustala się z klientem podczas wywiadu środowiskowego przeprowadzonego przez pracownika socjalnego w miejscu zamieszkania klienta.

Specjalistyczne usługi opiekuńcze u osób z zaburzeniami psychicznymi.
U osób z zaburzeniami psychicznymi, zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18.12.1996 r. mogą być realizowane usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania klienta. Świadczone są przez opiekunki posiadające odpowiednie kwalifikacje zawodowe.
Specjalistyczne usługi opiekuńcze u osób z zaburzeniami psychicznymi świadczy OPS.Klienci ponoszą niewielką odpłatność, zgodnie z  w/wym. Rozporządzeniem.
Zakres czynności obejmuje: czynności gospodarcze, czynności pielęgnacyjne, czynności w zakresie rehabilitacji fizycznej oraz czynności wspierające psychologiczno-pedagogiczne i terapeutyczne. 
Warunkiem przyznania specjalistycznych usług opiekuńczych jest zaświadczenie o leczeniu w Poradni Zdrowia Psychicznego wydane przez lekarza psychiatrę. 
Zakres, odpłatność i liczbę godzin usług ustala się podczas wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania klienta.

Osoby zainteresowane usługami opiekuńczymi proszone są o bezpośredni kontakt z pracownikami socjalnymi lub koordynatorką usług opiekuńczych P. Stanisławą Gajdą w Ośrodku Pomocy Społecznej w Sandomierzu, ul. Słowackiego 17 a pok. nr 5 (parter) w godzinach 7.00 – 15.00;
Praca socjalna 
Pracownicy socjalni przy wykonywaniu zadań służbowych winni kierować się dobrem osób, którym służą. Osobom i rodzinom udziela się pomocy w postaci pracy socjalnej, poradnictwa specjalistycznego w szczególności prawnego i psychologicznego, może zostać udzielona także pomoc w załatwieniu spraw urzędowych i innych ważnych spraw bytowych. Pomocy w formie pracy socjalnej udziela się bez względu na kryterium dochodowe..
Praca socjalna obejmuje działania o charakterze :
•	profilaktycznym- zapobiegające utrwalaniu się i poszerzaniu dysfunkcji, skierowane m.in. do następujących osób i grup społecznych:
-	wychowanków opuszczających Domy Dziecka,
-	byłych więźniów i osób opuszczających zakład karny,
-	środowisk patologicznych,
-	osób i rodzin zagrożonych eksmisją,
-	innych zagrożonych bezdomnością
•	osłonowym - zapobiegające degradacji biologicznej i społecznej każdej kategorii osób i rodzin /z zastosowaniem standardowych rodzajów i form świadczeń pomocy społecznej, z wykorzystaniem dostępnych środków oraz podstawowych elementów pracy socjalnej /
•	aktywizującym, zmierzające do przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych osób i rodzin, 
Doskonaląc metody i formy działania, ośrodek pomocy społecznej przy współpracy z organizacjami pozarządowymi podejmują się realizacji różnorodnych rodzajów świadczeń m.in.:

-	zabezpieczenia wyżywienia, środków higieny i odzieży,
-	umożliwienia i pomocy w leczeniu uzależnień,
-	udzielania pomocy prawnej,
-	poszukiwania stałych miejsc zamieszkania i miejsc pracy dla osób mogących ją podjąć,
-	lokowania w domach pomocy społecznej,
-	załatwiania spraw rentowych i emerytalnych,
-	pomocy w wyrabianiu lub odtwarzaniu dokumentów osobistych,
-	udzielania pomocy w rozwiązywaniu problemów rodzinnych,
-	umożliwiania udziału w imprezach o charakterze kulturalnym,
-	wyprowadzania z izolacji i alienacji społecznej,
-	tworzenie w placówkach atmosfery typowej dla miejsca życiowego oparcia i właściwych warunków uczenia się umiejętności rozwiązywania trudnych sytuacji.

Ad 6
ŚWIETLICE SOCJOTERAPEUTYCZNE:

Przy Ośrodku Pomocy Społecznej w Sandomierzu  funkcjonują dwie świetlice socjoterapeutyczne “Bajka” przy ul. Portowej i “Przystań” przy ul. Słowackiego 15 w Sandomierzu.
Świetlica BAJKA czynna jest codziennie od poniedziałku do piątku w godzinach od 12. 00 do 18. 00, świetlica PRZYSTAŃ czynna codziennie od poniedziałku do piątku w godzinach od 13. 00 do 19. 00.
W świetlicach prowadzone są zajęcia kompensacyjne, terapeutyczne, sportowe, dydaktyczne, wyrównawcze, plastyczne dla dzieci z rodzin z problemem alkoholowym.
Terenem działalności świetlicy jest gmina Sandomierz.
Pomocy udziela się dzieciom zamieszkującym w mieście oraz ich rodzicom, nauczycielom, instytucjom mającym siedzibę na terenie gminy Sandomierz.
Do świetlicy przyjmuje się dzieci z terenu Sandomierza 
-	na prośbę i za zgodą opiekunów, rodziców
-	na wniosek szkoły, pracownika socjalnego i kuratora sądowego dla nieletnich, za pisemną zgodą rodziców jeśli nie mają ograniczonych praw rodzicielskich.
Skreślenie wychowanka z listy następuje w przypadku:
-	ukończenia gimnazjum,
-	poważnego naruszenia karty praw i obowiązków wychowanków świetlicy,
-	rezygnacji dziecka lub jego rodziców, opiekunów.
Świetlica działa w oparciu o roczny plan wynikający z Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dn. 01 września 2000 r. ( Dz. U. Nr 80 z 2000 r. poz.900) oraz plan finansowy placówki (wynikający z gminnego programu rozwiązywania problemów alkoholowych i przeciw działania alkoholizmowi) opracowywany corocznie do 15 października.

1.	ZADANIA ŚWIETLIC SOCJOTERAPEUTYCZNYCH:

Świetlica przeznaczona jest dla dzieci i młodzieży, którym rodzice nie mogą zapewnić opieki w czasie wolnym od zajęć szkolnych, z zaburzeniami zachowania, wychowujących się w warunkach niekorzystnych dla ich rozwoju.
Celem świetlicy jest zapewnienie opieki wychowawczej, pomoc w nauce, rozwijanie zainteresowań i uzdolnień wychowanków, stymulowanie rozwojem dziecka poprzez bezpośrednie oddziaływanie na nie, rozwijanie zainteresowań, uzdolnień dziecka oraz łagodzenie niedostatków wychowawczych w rodzinie i eliminowanie zaburzeń zachowania.
Praca z dzieckiem polegać będzie na zwiększeniu jego możliwości do pomagania samemu sobie, gdyż zaburzenia zachowania dziecka wynikające z niezaspokojenia podstawowych potrzeb: poczucia bezpieczeństwa, miłości, akceptacji, sukcesu, przynależności będą korygowane poprzez oddziaływania terapeutów i wychowawców, którzy własną postawą, otwartością, autentyzmem i empatią wskażą właściwe formy zachowania przy poszanowaniu praw i godności dziecka. Podstawą pracy świetlic będą : akceptacja, tolerancja, zaufanie.

2.	GŁÓWNE KIERUNKI POMOCY 

1.	Postępowanie zmierzające do zmiany negatywnej pozycji dziecka w domu, szkole, grupie rówieśniczej
2.	Postępowanie profilaktyczne, mające na celu zapobieganie uzależnieniom i marginalizacji dziecka i jego środowiska 
3.	Postępowanie oparte na poszukiwaniu nowych pomysłów, na właściwe rozwiązywanie problemów.
4.	Pedagogizacja rodziców- stała współpraca z rodzicami i opiekunami dzieci, pomoc i doradztwo w rozwiązywaniu problemów wychowawczych.
5.	Świetlica zapewni wychowankowi:
a)	opiekę po zajęciach szkolnych;
b)	udział w zajęciach specjalistycznych oraz w grupach wychowawczych, zespołach zainteresowań:
-	z terapeutą;
-	umuzykalniających;
-	techniczno- plastycznych;
-	teatralnych;
-	warsztatach profilaktycznych
-	psychoedukacyjnych,
-	z pedagogiem;
-	z logopedą.
Jednostka zajęć w grupach wychowawczych wynosi 60 minut, a w zespołach zainteresowań i specjalistycznych 45 minut. Liczba wychowanków w grupie wychowawczej nie może być wyższa niż 25 osób, a w zespołach zainteresowań od 3 do 12 osób.
6.	Organizowanie i przygotowywanie napoju i posiłku do spożycia w czasie pobytu w świetlicy.

3.	OBSADA PERSONALNA.
 Pracowników zatrudnia, zwalnia, awansuje, oraz koordynuje działalnością placówki kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w Sandomierzu.
W świetlicy socjoterapeutycznej będzie pracował zespół kompetentnych osób posiadający staż pedagogiczny, a w szczególności :
1.	terapeuta- 3/4 etatu;( każda świetlica);
2.	specjalista pracy z rodziną- 3/ 4 etatu;( świetlica PRZYSTAŃ);
3.	pedagog- umowa zlecenie 12 godzin tygodniowo; ( w każdej świetlicy );
4.	instruktor sportu- umowa zlecenie 9 godzin tygodniowo;( świetlica Przystań);
5.	wychowawca - umowa zlecenie 12 godzin tygodniowo.( w każdej świetlicy);
oraz grupa wolontariuszy i w miarę potrzeb logopeda, psycholog i socjoterapeuta.

Ad 7 

PRZYJMOWANIE I ZAŁATWIANIE SPRAW

Świadczenia pomocy społecznej są udzielane na wniosek osoby zainteresowanej, jej przedstawiciela ustawowego bądź innej osoby, za zgodą osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego
Pomoc społeczna może być także udzielana z urzędu.
Wnioski o udzielenie pomocy mogą być przekazywane telefonicznie, za pośrednictwem poczty, lub składane osobiście w siedzibie tut. Ośrodka. Wnioski przyjmowane są przez pracownika socjalnego w pokoju pierwszego kontaktu lub przez pracownika socjalnego pracującego z rodziną. Każdy wniosek jest rejestrowany i nadaje się mu kolejny numer porządkowy 
W terminie 14 dni od dnia powzięcia wiadomości pracownik socjalny przeprowadza wywiad środowiskowy w miejscu zamieszkania osoby lub rodziny albo w miejscu ich pobytu. Podczas przeprowadzania wywiadu pracownik socjalny rozeznaje sytuację osobistą, dochodową, majątkową, rodzinną osoby i rodziny na podstawie następujących dokumentów:
1.	Dowodu osobistego,
2.	Decyzji organu rentowego przyznającej ren5tę lub emeryturę z ubezpieczenia społecznego oraz orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, niezdolności do pracy lub grupie inwalidzkiej
3.	Orzeczenia o niepełnosprawności dziecka, które nie ukończyło 16 r. ż., gdy jest uprawnione do zasiłku pielęgnacyjnego.
4.	Zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia za miesiąc poprzedzający datę złożenia wniosku brutto pomniejszone o składki na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe, zdrowotne, podatek dochodowy (obciążenia z wynagrodzenia),
5.	Zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia uzyskiwanego na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o pracę albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej albo spółdzielni kółek rolniczych zawierającego informację o wysokości potrąconej zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne, składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe w części finansowanej przez ubezpieczonego oraz składki na ubezpieczenie chorobowe.
6.	Zaświadczenie pracodawcy o okresie zatrudnienia,
7.	Dowodu otrzymania renty lub emerytury,
8.	Zaświadczenia urzędu gminy o powierzchni gospodarstwa rolnego w ha przeliczeniowych,
9.	Zaświadczenia z gimnazjum, szkoły ponadgimnazjalnej, szkoły ponadpodstawowej, lub szkoły wyższej o pobieraniu nauki,
10.	Decyzji starosty o uznaniu lub odmowie uznania za osobę bezrobotną, utracie statusu osoby bezrobotnej, o przyznaniu lub odmowie przyznania, wstrzymaniu, wznowieniu wypłaty oraz utracie lub pozbawieniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych, dodatku szkoleniowego, zasiłku przedemerytalnego albo zaświadczenia o pozostawaniu w ewidencji osób bezrobotnych i innych poszukujących pracy,
11.	Legitymacji ubezpieczeniowej podaną kwota, od której naliczane są składki na ubezpieczenie społeczne,
12.	Zaświadczenia z KRUS potwierdzającego zobowiązanie do opłacania składki na ubezpieczenie społeczne rolników.
13.	Oświadczenia o wysokości dochodu osiąganego z prowadzonej działalności gospodarczej, zawierającego informację o wysokości potrąconej zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz emerytalne, rentowe, chorobowe.
14.	Oświadczenie o stanie majątkowym, odmowa złożenia oświadczenia może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia.
W przypadku gdy o przyznanie świadczenia ubiega się osoba z zaburzeniami psychicznymi i nie można ze względu na jej stan zdrowia uzyskać podczas wywiadu wymaganych informacji lub dokumentów pracownik socjalny odnotowuje ten fakt w kwestionariuszu wywiadu,

W terminie przewidzianym w Kodeksie Postępowania Administracyjnego wydaje się decyzję o przyznaniu lub odmowie przyznania pomocy z środków pomocy społecznej. Od decyzji przysługuje stronie wniesienie odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach za pośrednictwem Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Sandomierzu w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji.
Odbiór decyzji następuje w siedzibie tut.. Ośrodka lub za pośrednictwem poczty. Świadczenia pieniężne są wypłacane w kasie Banku PeKaO S. A. O/ Sandomierz przy ul. Kościuszki 4 na podstawie dowodu osobistego.
Decyzje o przyznaniu i odmowie przyznania świadczenia oraz dokumenty księgowe i kadrowe są ewidencjonowane zgodnie z jednolitym rzeczowym wykazem akt Ośrodka Pomocy Społecznej w Sandomierzu.

Ad 8 
MOJA SPRAWA

Przedstawiamy  przykładowe  druki wniosków niezbędne do ustalenia dochodów rodziny przy ubieganiu się o pomoc ze środków pomocy społecznej, wniosek o  ustalenie uprawnień do zasiłku pielęgnacyjnego, wniosek o ustalanie uprawnień do zasiłku  rodzinnego, dodatku mieszkaniowego.

1.	Wniosek o wypłatę zasiłku pielęgnacyjnego:

Nazwa i adres płatnika składek:
NIP i nr REGON, a w razie braku obydwu lub jednego z nich - nr PESEL płatnika składek albo seria i numer dowodu osobistego lub paszportu:
Wniosek o ustalenie uprawnień do zasiłku pielęgnacyjnego
Imię i nazwisko ......................................................................................................................................
nr PESEL *)..................................................... NIP *)..........................................................................
Data urodzenia .................................................. stan cywilny ...............................................................
nr emerytury/renty **)...................................... nr konta w KRUS ......................................................
Adres zamieszkania: ...............................................................................................................................
Proszę o ustalenie uprawnień do zasiłku pielęgnacyjnego i jego wypłatę. Oświadczam, że nie otrzymuję zasiłku pielęgnacyjnego z innego tytułu.
Osoba ubiegająca się o zasiłek zobowiązuje się jednocześnie do zawiadomienia o każdej zmianie mającej wpływ na prawo do zasiłku pielęgnacyjnego.
Załączniki zgodnie z pouczeniem:
(miejscowość, data)                                                                    (podpis osoby ubiegającej się o zasiłek) (miejscowość, data)                                                                      (podpis osoby składającej wniosek)
*) w razie braku nr PESEL i NIP lub jednego z nich wpisać serię i numer dowodu osobistego lub paszportu
**) niepotrzebne skreślić
ZUS Z-1

2.	Wniosek o ustalenie uprawnień do zasiłku rodzinnego:

Nazwa i adres płatnika składek:
	
nr NIP i nr REGON, a w razie braku obydwu lub jednego z nich - nr PESEL płatnika składek albo seria i numer dowodu osobistego lub paszportu:
	
WNIOSEK O USTALENIE UPRAWNIEŃ DO ZASIŁKU RODZINNEGO Części
Imię i nazwisko ............................................. nr PESEL**. ............................
NIP*'. .................................
Data urodzenia ...................................... stan cywilny. ...................................
Nr emerytury/renty**' ............................... Nr konta w KRUS: ................................
Adres zamieszkania:.................................................................................
Proszę o ustalenie uprawnień do zasiłku rodzinnego na:
	Wypełnia wypłacający zasiłek
	
	Stwierdzono na podstawie przedłożonych dokumentów
	Przyznano zasiłek rodzinny
	
imię i nazwisko
	pokrewieństwo
	data
urodzenia
	nr PESEL
	stan
cywilny
	nazwa i nr dokumentu
	data i podpis
	od miesiąca
	rok
	miesięczna kwota zasiłku

	

	

	

	

	

	

	

	

	

	

	

	

	

	

	

	

	

	

	

	

	

DANE W CELU USTALENIA UPRAWNIEŃ DO ZASIŁKU RODZINNEGO NA CZŁONKÓW RODZINY WYMIENIONYCH WE WNIOSKU Część II
1. Czy któreś z dzieci wymienionych w części I w wieku powyżej 16 lat kształci się w szkole, jeżeli tak - podać które .............................................................................
(imię i nazwisko)
2. Czy zasiłek rodzinny na członków rodziny wymienionych w części I jest wypłacany z innego tytułu?***' ..... Jeżeli tak, to podać, na które osoby .........................................................
3. Czy małżonek, na którego uprawniony występuje o zasiłek rodzinny, osiąga dochody?***' .............
Jeśli tak, podać z jakiego źródła i w jakiej miesięcznej wysokości .................................
W razie posiadania lub użytkowania indywidualnego gospodarstwa rolnego przez małżonka, podać powierzchnię gospodarstwa w hektarach przeliczeniowych powierzchni ogólnej ............ i udokumentować
zaświadczeniem wystawionym przez gminę lub aktualnym nakazem płatniczym.
*' w razie braku NIP i nr PESEL lub jednego z nich wpisać serię i numer dowodu osobistego lub paszportu
**' niepotrzebne skreślić ***' wpisać “tak" lub “nie"
ZUS Z-13                                            l

4. Czy któraś z osób wymienionych w części I jest niepełnosprawna w stopniu znacznym lub umiarkowa
nym."
Jeśli tak, należy przedłożyć dokument stwierdzający jej niepełnosprawność. Dokument nie jest wymagany, jeżeli został złożony wcześniej i nie stracił swojej aktualności. 5. Czy któraś z osób wymienionych w części I przebywa w domu pomocy społecznej lub placówce opiekuńczo-
wychowawczej?***' ........... Jeśli tak, podać która ................................
6. Czy za pobyt w placówkach, o których mowa w pkt 5, ponoszona jest odpłatność?***' .........
7. Czy któraś z osób wymienionych w części I przebywa w zakładzie karnym lub poprawczym?***'

Jeśli tak, podać która ....................................................................
8. Czy któraś z osób wymienionych w części I kształci się w szkole wojskowej lub innej szkole zapewniającej pełne
utrzymanie?***' ..... Jeśli tak, podać która .................................................
9. Czy któraś z wymienionych osób przebywa za granicą?***' i w jakim okresie .................................
. Jeśli tak, podać która, w jakim kraju 2) z leczeniem?***' ...............
Czy pobyt za granicą związany jest: l) z nauką?***' .....
CzęŚĆ III
Wykaz dochodów rodziny osoby ubiegającej się o przyznanie zasiłku rodzinnego na okres:
— od dnia l czerwca ...... r. do dnia 31 maja ...... r.*'
— od dnia ................ r. do dnia 31 maja ....... r.*'
Dochody z roku kalendarzowego:
l. W roku kalendarzowym ............ moja rodzina uzyskała dochody w podanych niżej kwotach - bez
dochodów z prowadzenia działalności pozarolniczej:
Imiona i nazwiska członków rodziny
	Kwota dochodu
	
	podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym
	nie podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym
	
Osoba ubiegająca się o przyznanie zasiłku rodzinnego

	
Małżonek

	
Dzieci l

	
2

	
3

	
4

	
Razem dochód

	
2. W roku kalendarzowym ................ moja rodzina osiągnęła dochody z działalności pozarolniczej
opodatkowanej na zasadach ogólnych tak-nie*'. Dochody te wynosiły:
Imiona i
	nazwiska członków rodziny
	Kwota dochodu
	
Osoba ubiegająca się o przyznanie zasiłku rodzinnego
	
Małżonek
	
Dzieci l
	
2
	
3
	
4
	
Razem dochód
	
*' niepotrzebne skreślić ***' wpisać “tak" lub “nie"

3. W roku kalendarzowym ....... moja rodzina osiągnęła dochody z działalności pozarolniczej opodatkowanej na zasadach określonych w przepisach o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne: tak-nie*'. Jeżeli tak, podać:
—	dla osób podlegających ubezpieczeniom społecznym z tego tytułu imię i nazwisko członka rodziny oraz podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne za rok kalendarzowy:

(imię i nazwisko)                             (kwota podstawy wymiaru składek za rok kalendarzowy) (imię i nazwisko)                             (kwota podstawy wymiaru składek za rok kalendarzowy)
— dla osób nie podlegających ubezpieczeniom społecznym z tego tytułu imię i nazwisko członka rodziny
osiągającego te dochody:
(imię i nazwisko)
(imię i nazwisko)
4. Moja rodzina posiada lub użytkuje indywidualne gospodarstwo rolne o ogólnej powierzchni ........ ha
przeliczeniowych - nie posiada i nie użytkuje indywidualnego gospodarstwa rolnego*'.
Dochody z pierwszego pełnego miesiąca kalendarzowego.
5. W bieżącym roku kalendarzowym - od dnia ........................... została podjęta praca przez
(imię i nazwisko członka rodziny) i za pierwszy, pełny miesiąc kalendarzowy dochód z tej pracy 
wyniósł .......................... zł.
6. W bieżącym roku kalendarzowym - od dnia .................... została podjęta działalność pozarol-
nicza opodatkowana na zasadach ogólnych przez ................................................
(imię i nazwisko członka rodziny)
i za pierwszy, pełny miesiąc dochód z tej działalności wyniósł ............................. zł.
7. W bieżącym roku kalendarzowym - od dnia .................. została podjęta działalność pozarolni-
cza opodatkowana na zasadach określonych w przepisach o zryczałtowanym podatku dochodowym od
niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne przez ......................................
(imię i nazwisko cztonka rodziny)
Z tytułu tej działalności osoba ta podlega - nie podlega*' ubezpieczeniom społecznym. Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia z tytułu podlegania ubezpieczeniom społecznym z pierwszego
pełnego miesiąca kalendarzowego po uzyskaniu tego źródła dochodu wynosi ..................... zł.
8. Oświadczam, że z dochodu określonego w pkt 1-7 poza mną utrzymują się następujące osoby (podać imiona i nazwiska):
— małżonek .................................
— dzieci: l ..................................
2 ..................................
3 ..................................
4 ..................................
*' niepotrzebne skreślić ZUS Z-13                                                    3

Załączniki zgodnie z pouczeniem:
1) ......................................................................................
2) ......................................................................................
3) ......................................................................................
4) ......................................................................................
5) ......................................................................................
6) ......................................................................................
Osoba ubiegająca się o zasiłek rodzinny oświadcza, że zapoznała się z pouczeniem i zobowiązuje się niezwłocznie powiadomić płatnika zasiłku rodzinnego o każdej zmianie dotyczącej źródeł i wysokości dochodów, zmianie powierzchni gospodarstwa rolnego, liczbie członków rodziny oraz o innych zmianach mających wpływ na prawo do zasiłku rodzinnego lub jego wysokość.
Prawdziwość powyższych danych stwierdzam własnoręcznym podpisem.
(miejscowość, data)	(podpis osoby ubiegającej się)
(miejscowość, data)	(podpis osoby składającej wniosek)
Pouczenie
1. Zasiłek rodzinny przysługuje na dzieci i małżonka, jeśli odpowiadają niżej podanym warunkom.
2. Zasiłek rodzinny na dziecko przysługuje do ukończenia 16 lat życia, a jeżeli kształci się w szkole - do czasu ukończenia nauki, nie dłużej jednak niż do ukończenia 20 lat życia. Jeżeli ukończenie 20 lat przypada na ostatni lub przedostatni rok nauki w szkole, zasiłek rodzinny przysługuje odpowiednio do zakończenia bieżącego lub następnego roku szkolnego. Fakt uczęszczania dziecka do szkoły uprawniony dokumentuje zaświadczeniem. Bez względu na wiek zasiłek rodzinny przysługuje na osobę niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, jeżeli niepełnosprawność (jakakolwiek) powstała w wieku uprawniającym do zasiłku rodzinnego na dziecko. Bez względu na wiek zasiłek rodzinny przysługuje również na osobę niepełnosprawną w stopniu znacznym. Na równi z niepełnosprawnością w stopniu znacznym należy rozumieć również całkowitą niezdolność do pracy oraz do samodzielnej egzystencji - przed l września 1997 r. I grupa inwalidztwa, albo stałą lub długotrwałą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym i do samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. Na równi z niepełnosprawnością w stopniu umiarkowanym należy rozumieć również całkowitą niezdolność do pracy - przed l września 1997 r. grupa II inwalidów. Niepełnosprawność dokumentuje się orzeczeniem o niepełnosprawności, orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności lub innym dokumentem stwierdzającym niepełnosprawność.
Zasiłek rodzinny nie przysługuje na dziecko pozostające w związku małżeńskim, kształcące się w szkole wojskowej lub innej szkole zapewniającej nieodpłatnie pełne utrzymanie (zakwaterowanie, wyżywienie, umundurowanie itp.), przebywające w domu pomocy społecznej lub placówce opiekuńczo-wychowaw-czej -jeżeli za jego pobyt rodzina nie ponosi odpłatności, albo w zakładzie poprawczym lub karnym. Ponoszenie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej lub placówce opiekuńczo-wychowawczej dokumentuje się zaświadczeniem tego domu lub placówki.
3. Zasiłek rodzinny przysługuje na małżonka, który ukończył: 60 lat - kobieta, 65 lat - mężczyzna lub jest niepełnosprawny w stopniu znacznym lub umiarkowanym albo sprawuje opiekę nad dzieckiem, któremu przysługuje zasiłek pielęgnacyjny. Zasiłek rodzinny nie przysługuje w przypadku osiągania przez małżonka dochodów brutto w kwocie równej lub wyższej od najniższego świadczenia rentowego w systemie pracowniczym.
Zasiłek rodzinny nie przysługuje na małżonka przebywającego w domu pomocy społecznej - jeżeli za jego pobyt rodzina nie ponosi odpłatności - albo w zakładzie karnym. Ponoszenie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej dokumentuje się zaświadczeniem tego domu.
4. Zasiłek rodzinny nie przysługuje na członków rodziny zamieszkujących lub przebywających poza terytorium Polski dłużej niż 3 miesiące. Ograniczenia tego nie stosuje się do studentów uczących się za granicą oraz członków rodziny przebywających czasowo na leczeniu za granicą.
5. Zasiłek rodzinny wypłaca się, poczynając od miesiąca kalendarzowego, w którym powstało prawo do zasiłku, jednak za okres nie dłuższy niż jeden miesiąc wstecz od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. Na jednego członka rodziny wypłaca się tylko jeden zasiłek rodzinny.
6. Osoba samotnie wychowująca dziecko, któremu przysługuje zasiłek pielęgnacyjny, ma prawo do zasiłku rodzinnego na to dziecko w podwójnej wysokości.
Za osobę samotnie wychowującą dziecko rozumie się osobę stanu wolnego: pannę, kawalera, rozwiedzioną, rozwiedzionego, pozostającą w orzeczonej przez sąd separacji, wdowę lub wdowca.
7. Uprawniony obowiązany jest zawiadomić niezwłocznie płatnika zasiłku rodzinnego o okolicznościach powodujących ustanie prawa do tego zasiłku lub mających wpływ na jego wysokość.
8. Uprawniony, który pobrał nienależnie zasiłek rodzinny, jest obowiązany do jego zwrotu wraz z odsetkami.
9. Uprawnienia do zasiłków rodzinnych i pielęgnacyjnych ustalają oraz zasiłki te wypłacają:
1) pracodawcy zatrudniający co najmniej 5 pracowników - swoim pracownikom w czasie trwania ich zatrudnienia,
2) właściwe jednostki organizacyjne podległe ministrowi właściwemu do spraw obrony narodowej, ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Szefowi Urzędu Ochrony Państwa oraz ministrowi właściwemu do spraw sprawiedliwości - żołnierzom lub funkcjonariuszom tych służb,
3) Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego — osobom podlegającym ubezpieczeniu społecznemu rolników,
4) jednostki, które zawarły umowę agencyjną lub umowę zlecenia - osobom ubezpieczonym z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia,
5) rolnicze spółdzielnie produkcyjne - swoim członkom,
6) powiatowe urzędy pracy - bezrobotnym oraz osobom pobierającym zasiłki przedemerytalne i świadczenia przedemerytalne,
7) oddziały Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - ubezpieczonym innym niż wymienieni w ust. l, 3-6,
8) właściwe organy rentowe - osobom, którym wypłacają świadczenia emerytalno-rentowe,
9) właściwe powiatowe jednostki organizacyjne, działające na podstawie odrębnych przepisów, powiatowe centra pomocy rodzinie - bezdomnym, którym jednostki te udzielają pomocy,
10) właściwe jednostki organizacyjne gminy, ośrodki pomocy społecznej w pozostałych przypadkach.
10. W wykazie dochodów należy uwzględnić dochody członków rodziny (uprawnionego, jego małżonka i dzieci) pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, osiągnięte w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy oraz dochody ze źródeł uzyskanych po zakończeniu tego roku. Za dochód uważa się:
1) w przypadku ustalania prawa do zasiłków rodzinnych:
a) na okres do dnia 31 maja 2002 r. dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, z wyłączeniem kwot świadczonych alimentów ustalonych wyrokiem lub ugodą sądową,
b) na okres od dnia l czerwca 2002 r. do dnia 31 maja 2003 r. dochód pomniejszony o obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składkę z tytułu ubezpieczeń: emerytalnego, rentowych i chorobowego, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o kwotę alimentów, świadczonych przez osoby w rodzinie na rzecz innych osób,
2) renty inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin, renty kombatanckie i renty osób represjonowanych oraz członków ich rodzin - przyznane na zasadach określonych w przepisach o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin,
3) dodatki kombatanckie, świadczenia pieniężne przysługujące osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę Niemiecką lub ZSRR, dodatek do emerytur i rent przyznany żołnierzom-górnikom na podstawie przepisów o dodatku i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnionym w kopalniach węgla, kamieniołomach i zakładach wydobywania rud uranu, dochody z tytułu emerytur i rent otrzymywanych przez osoby, które utraciły wzrok w wyniku działań wojennych w latach 1939-1945 lub eksplozji pozostałych po tej wojnie niewypałów i niewybuchów,
4) ryczałty energetyczne przysługujące kombatantom i innym osobom uprawnionym,
5) otrzymywane z zagranicy: renty z tytułu inwalidztwa wojennego, kwoty zaopatrzenia przyznane ofiarom wojny oraz członkom ich rodzin, renty wypadkowe osób, których inwalidztwo powstało w związku z przymusowym pobytem na robotach w III Rzeszy Niemieckiej w latach 1939-1945,
6) zasiłki wychowawcze,
7) rentę socjalną, zasiłek stały, zasiłek stały wyrównawczy i gwarantowany zasiłek okresowy,
8) zasiłki chorobowe wypłacane na podstawie odrębnych przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz ubezpieczeniu członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych, spółdzielni kółek rolniczych oraz ich rodzin,
9) dochody uzyskane przez podatników od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych, pochodzące ze środków bezzwrotnej pomocy przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów, właściwego ministra lub agencje rządowe; w tym również w przypadkach, gdy przekazanie tych środków jest dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielenia środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej na rzecz podmiotów, którym służyć ma ta pomoc,
10) część dochodów osób fizycznych mających miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a przebywających czasowo za granicą i uzyskujących dochody ze stosunku pracy lub stypendiów - w wysokości odpowiadającej równowartości diet, określonych w odrębnych przepisach obowiązujących w przedsiębiorstwach państwowych w sprawie pokrywania kosztów podróży służbowych poza granicami kraju - obliczonych za okres, w którym była wykonywana praca lub było otrzymywane stypendium,
11) część dochodów osób fizycznych mających miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a przebywających czasowo za granicą i uzyskujących tam dochody, z innych tytułów niż stosunek pracy lub stypendium - w wysokości odpowiadającej równowartości diet, określonych w odrębnych ustawach lub przepisach wydanych przez właściwego ministra w sprawie diet i innych należności z tytułu podróży służbowych poza granicami kraju, obliczonych za okres, w którym osoby te uzyskiwały dochód,
12) należności pieniężne wypłacone policjantom, żołnierzom i pracownikom cywilnym jednostek wojskowych użytych poza granicami państwa w celu udziału w konflikcie lub dla wzmocnienia sił państwa albo państw sojuszniczych, misji pokojowej, akcji zapobieżenia aktom terroryzmu lub ich skutkom, a także należności pieniężne wypłacone żołnierzom, policjantom i pracownikom pełniącym funkcje obserwatorów w misjach pokojowych organizacji międzynarodowych i sił wielonarodowych,
13) przychody ze stosunku służbowego otrzymywane w czasie służby kandydackiej przez funkcjonariuszy Policji, Państwowej Straży Pożarnej i Straży Granicznej,
14) wynagrodzenie otrzymywane przez członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych z tytułu użytkowania przez spółdzielnię wniesionych wkładów gruntowych,
15) alimenty otrzymywane na rzecz dzieci na podstawie wyroku lub ugody sądowej,
16) stypendia.
11. Dochody rodziny z roku kalendarzowego wymienione w pkt. 10 podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych dokumentuje się zaświadczeniami wystawionymi przez właściwe urzędy skarbowe, a dochody nie podlegające opodatkowaniu tym podatkiem - zaświadczeniami wystawionymi przez płatników tych dochodów.
12. Dochody rodzin utrzymujących się z gospodarstwa rolnego oraz innych pozarolniczych źródeł sumuje się. Miesięczny dochód z l ha przeliczeniowego ogólnej powierzchni w okresie do 31 maja 2002 r., ustalony jest w wysokości odpowiadającej 25% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia - ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego dla celów emerytalnych - z roku kalendarzowego poprzedzającego okres zasiłkowy, a w okresie od dnia l czerwca 2002 r. do dnia 31 maja 2003 r. w wysokości 274 zł. Powierzchnię gospodarstwa dokumentuje się zaświadczeniem gminy lub aktualnym nakazem płatniczym.
13. Jeżeli na osobę w rodzinie uprawnionego przypada więcej niż 2 ha przeliczeniowe ogólnej powierzchni zasiłek rodzinny nie przysługuje.
14. Osoba prowadząca działalność pozarolniczą, opodatkowaną na zasadach określonych w przepisach o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, w celu udokumentowania dochodów powinna przedstawić zaświadczenie z urzędu skarbowego potwierdzające formę opodatkowania oraz oświadczenie o zadeklarowanej kwocie stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe, obowiązującej na podstawie przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych albo oświadczenie o nie podleganiu ubezpieczeniom społecznym.
15. Osoba prowadząca działalność pozarolniczą, opodatkowaną na zasadach określonych w przepisach o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, która nie jest objęta ubezpieczeniami emerytalnym i rentowym z tytułu prowadzenia tej działalności, w celu udokumentowania dochodów przedstawia zaświadczenie z urzędu skarbowego o formie opodatkowania. Minimalną możliwą do zadeklarowania kwotę podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe, obowiązującą na podstawie przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych, płatnik zasiłku przyjmuje z urzędu.
16. W razie przybycia źródła dochodu, dochody z pierwszego pełnego miesiąca kalendarzowego, poza dochodami z tytułu pozarolniczej działalności, dokumentuje się zaświadczeniem płatnika dochodu.
Dochody z pierwszego pełnego miesiąca kalendarzowego z tytułu pozarolniczej działalności, dokumentuje się na zasadach określonych w pkt. 11, 14 i 15.
17. Do dochodów rodziny nie wlicza się dochodów ze stałego źródła, utraconego przed terminem ustalania prawa do zasiłku.
18. W okresie zasiłkowym ponownie jest ustalane prawo do zasiłku w przypadku:
1) zwiększenia się liczby członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym - na wniosek uprawnionego,
2) zmniejszenia się liczby członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym -prawo do zasiłku ustala się od miesiąca następującego po miesiącu, w którym wystąpiła ta okoliczność; o zmniejszeniu się liczby członków rodziny uprawniony powinien niezwłocznie powiadomić płatnika zasiłku,
3) utraty stałego źródła dochodu przez uprawnionego lub członka jego rodziny - prawo do zasiłku ustala się na wniosek uprawnionego od miesiąca następującego po miesiącu, w którym wystąpiła ta okoliczność,
4) uzyskania nowego źródła dochodu przez uprawnionego lub członka jego rodziny - prawo do zasiłku ustala się od miesiąca następującego po upływie pełnego miesiąca kalendarzowego, w którym nastąpiła ta okoliczność; o uzyskaniu nowego źródła dochodu uprawniony powinien niezwłocznie powiadomić płatnika zasiłku,
5) uzyskania statusu osoby samotnej,
6) zawarcia związku małżeńskiego,
7) nabycia przez dziecko prawa do zasiłku pielęgnacyjnego,
8) utraty przez dziecko prawa do zasiłku pielęgnacyjnego,
9) zmiany powierzchni gospodarstwa rolnego.
Podstawa prawna: ustawa z dnia l grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych (Dz.U. z 1998 r. Nr 102, póz. 651 ze zm.).

3.	Wniosek  o przyznanie dodatku mieszkaniowego:

(imię i nazwisko składającego deklarację)                                                               (miejscowość)         (data) (dokładny adres)
Deklaracja o wysokości dochodów członków gospodarstwa domowego za okres..................................................................................
(pełnych trzech miesięcy kalendarzowych poprzedzających datę złożenia wniosku)
Oświadczam, że moje gospodarstwo domowe składa się z następujących osób:
1. Imię i nazwisko........................................................................................................... wnioskodawca,
data urodzenia......................................................................................................................................
2. Imię i nazwisko ............................................................................................... stopień pokrewieństwa
....................................................................data urodzenia..................................................................
3. Imię i nazwisko ............................................................................................... stopień pokrewieństwa
....................................................................data urodzenia..................................................................
4. Imię i nazwisko ............................................................................................... stopień pokrewieństwa
....................................................................data urodzenia..................................................................
5. Imię i nazwisko ............................................................................................... stopień pokrewieństwa
....................................................................data urodzenia..................................................................
6.   ...............................................................................................................................................................
7.   ...............................................................................................................................................................
Oświadczam, że w podanym wyżej okresie dochody moje i wymienionych wyżej kolejno członków mojego gospodarstwa domowego wyniosły:
Lp.0
	Miejsce pracy - nauki
	Źródła dochodu2)
	Wysokość dochodu w zł
	
l
	2
	3
	4
	
•

	
	
Razem dochody gospodarstwa domowego:

Średni dochód brutto na l członka gospodarstwa domowego wynosi....................... zł, to jest miesięczne ........................ zł.
Składając osobiście niniejszą deklarację oświadczam, że jest mi wiadomo, że dokumenty, na których podstawie zadeklarowałam(am) dochody, jestem zobowiązany(a) przechowywać przez okres 3 lat, a uprzedzony(a) o odpowiedzialności karnej z art. 233 § l Kodeksu karnego potwierdzam własnoręcznym podpisem prawdziwość danych zamieszczonych w deklaracji.
(podpis przyjmującego)                                                                        (podpis składającego deklarację)
Objaśnienia:
1)  Podać liczbę porządkową według osób zamieszczonych przed tabelą.
2)	Wymienić oddzielnie każde źródło dochodu.

WNIOSEK O PRZYZNANIE DODATKU MIESZKANIOWEGO
1.    Wnioskodawca.......................................................................................................................................
(Imię i nazwisko, data urodzenia)
2.   Adres zamieszkania ...............................................................................................................................
3.   Nazwa i siedziba zarządcy domu ........................................................................................................
4. Tytuł prawny do zajmowanego lokalu:
a)    najem ................................................................................................................................................ l—l
b)   podnajem .......................................................................................................................................... Q
c)   spółdzielcze prawo do lokalu (lokatorskie lub własnościowe)........................................................ Q
d)   własność lokalu w spółdzielni mieszkaniowej ................................................................................. D
e)   własność innego lokalu mieszkalnego............................................................................................... D
f)   własność domu jednorodzinnego ..................................................................................................... D
g)  własność budynku wielorodzinnego, w którym zajmuje lokal......................................................... —
h)   inny tytuł prawny .............................................................................................................................
i)  bez tytułu prawnego, ale oczekujących na dostarczenie
przysługującego lokalu zamiennego lub socjalnego ........................................................................ u
5.   Powierzchnia użytkowa lokalu. ......................................................................................................
w tym:
a)   łączna powierzchnia pokoi i kuchni *)..............................................................................................
b) powierzchnia zajmowana przez wnioskodawcę
w przypadku najmu lub podnajmu części lokalu ................................................................................
6. Liczba osób niepełnosprawnych:
a)   poruszających się na wózku ....................................................................................................................
b) innych, jeżeli niepełnosprawność wymaga
zamieszkiwania w oddzielnym pokoju ...................................................................................................
7. Sposób ogrzewania lokalu: centralne ogrzewanie - a) jest b) brak**)
8. Sposób ogrzewania wody: centralnie ciepła woda - a) jest b) brak**)
9. Instalacja gazu przewodowego                   a) jest b) brak**)
10. Liczba osób w gospodarstwie domowym ............................................................................................
11. Razem dochody gospodarstwa domowego .........................................................................................
(wg deklaracji)
12. Łączna kwota wydatków za mieszkanie za ostatni miesiąc ***) ......................................................
(wg okazanych dokumentów)
Potwierdza zarządca domu
pkt. 2-5, 7-9 i 12 ..................................................................................
(podpis zarządcy)
(podpis wnioskodawcy)                                              (podpis przyjmującego)
*) w przypadku przekroczenia powierzchni normatywnej o 30% ale nie więcej niż 50% pod warunkiem. że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu nie przekracza 60%
**) niepotrzebne skreślić
***) miesiąc w którym składany jest wniosek
Wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego.